2 Yılda %400’ü Bulan Artışlar Hesapları Altüst Etti
Müteahhitlerin bilerek işi yavaşlatmadığını, aksine yüksek enflasyon kıskacında projeleri bitirmek için mücadele ettiğini belirten sektör temsilcileri, öngörülemeyen fiyat dalgalanmalarına dikkat çekiyor. Son dönemde inşaat demirinde %84, hazır betonda %110, gri çimentoda %292 ve özellikle kalıp/demir ustası yevmiyelerinde %400’ü bulan artışlar, projelerin başlangıcında yapılan bütçe hesaplarını tamamen geçersiz kıldı. Bu yapısal kriz nedeniyle firmalar, başlangıçta taahhüt ettikleri kira yardımı ve teslim sürelerinde mecburi revizyonlara gidiyor ya da inşaatları geçici olarak durdurmak zorunda kalıyor.
TÜİK Verileri Alarm Veriyor: Maliyet %65 Arttı, Üretim Düştü
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son veriler de sektörün omuzlarındaki yükü tesciller nitelikte. Rakamlara göre, inşaat üretimi yıllık bazda yüzde 1,2 azalış kaydederken, sektördeki girdi maliyetleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 65 oranında tırmandı. Bu keskin makas, müteahhitlerin yeni projelere başlama iştahını bıçak gibi keserken, konut arzının daralmasına ve dolaylı olarak konut ile kira fiyatlarının daha da yükselmesine zemin hazırlıyor.
“Yarısı Bizden” Can Suyu Ama Düğüm Üretim Safhasında
Hükümetin kentsel dönüşüm sürecine ivme kazandırmak amacıyla devreye aldığı “Yarısı Bizden” kampanyası ve sağlanan kira destekleri vatandaş ile yüklenici firmalar için büyük bir finansal destek (can suyu) oluşturuyor. Ancak uzmanlar ve sektör temsilcileri, asıl düğümün proje üretim safhasındaki girdi maliyetlerinde atıldığını vurguluyor. Teşviklerin tek başına yeterli olamadığı bu tabloda, inşaatın temel malzemelerine yönelik özel vergi muafiyetleri, hammadde tedarik destekleri veya kamu destekli uzun vadeli kredi modellerinin acilen hayata geçirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Yapım maliyetleri üzerindeki baskı hafifletilmediği sürece, kentsel dönüşümün hedeflenen hıza ulaşması zor görünüyor.