Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası, özellikle İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde “binam sağlam mı?” sorusu gündemin ilk sırasına yerleşti. Ancak bu süreçte ev sahipleri ile kiracılar arasında ciddi bir “dayanıklılık testi” krizi yaşanıyor. Peki, mülk sahibi yanaşmazsa kiracı tek başına test yaptırabilir mi? Kıdemli Avukat Kerim Kocaman merak edilenleri yanıtladı.
Test Başvurusunu Sadece Malikler Yapabiliyor
Yasal mevzuata göre, deprem dayanıklılık testi veya riskli yapı tespiti için başvuru yetkisi yalnızca tapuda kayıtlı maliklere ait. Kira sözleşmesi tapuya şerh edilmiş olsa dahi, kiracıların tek başına bu testleri yaptırma yetkisi bulunmuyor.
Kiracı Gizlice Test Yaptırırsa Ne Olur?
Kiracıların ev sahibinden habersiz özel bir şirkete test yaptırması ciddi hukuki riskler barındırıyor. Avukat Kocaman’ın uyarısına göre:
- Mülkiyet hakkına müdahale sayıldığı için kira sözleşmesinin feshi gündeme gelebilir.
- Test sırasında binaya verilen her türlü zarardan kiracı ve testi yapan firma sorumlu tutulur.
Çıkmazdaki Kiracı İçin Çözüm Yolları
Binadan şüphe duyan ancak ev sahibini ikna edemeyen kiracılar için iki temel yol bulunuyor:
- Belediye Denetimi: Bina imara uygunsa, ciddi hasar veya çatlak durumunda belediyeye ihbarda bulunulabilir. Belediye “kamu yararı” gereği re’sen inceleme başlatabilir.
- Mülk Sahibi Onayı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi gibi kurumların hızlı tarama yöntemlerinden faydalanabilmek için kat maliklerinden en az birinin onayı şart.
Tek Bir Hissedar Yeterli
10 dairelik bir apartmanda tüm komşuların ikna edilmesine gerek yok. Tapuda hissedar olan tek bir kişinin başvurusu, riskli yapı tespiti yaptırmak için yeterli oluyor. Ancak unutulmamalıdır ki; “riskli yapı” raporu binanın tahliyesini ve yıkım sürecini beraberinde getiriyor.