Tapu harçları, 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında düzenlenir. Bu kanuna göre, satış işlemlerinde tapu harcı hem alıcı hem de satıcı tarafından eşit olarak ödenmek zorundadır.
Yani: Her iki taraf da binde 20’lik bir oranla toplamda %4’lük tapu harcının yarısını ödemekle yükümlüdür.
Örneğin;
2 milyon TL’lik bir konut satışı için:
-
Alıcı: 40.000 TL
-
Satıcı: 40.000 TL
olmak üzere toplamda 80.000 TL tapu harcı ödenir.
Uygulamada Ne Oluyor?
Yasal durum bu şekilde olsa da, uygulamada tapu harcının tamamının genellikle alıcı tarafından ödendiği görülüyor. Piyasada “alıcı öder” anlayışı, yerleşik bir teamül hâline gelmiş durumda.
Bazı durumlarda, satıcı “ben bu bedeli fiyata yansıttım” diyerek harcı alıcıya yüklüyor. Satın alma sürecinde pazarlık gücüne bağlı olarak da ödeme şekli değişebiliyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Taraflar isterse farklı bir anlaşma yapabilir. Harcın tamamını alıcı ya da satıcı üstlenebilir. Ancak bu durum mutlaka önceden netleştirilmeli ve yazılı olarak belirtilmelidir.
- Tapu harcı ödememek veya düşük göstermek ciddi vergi cezalarına neden olabilir. Tapuda düşük bedel beyan edilmesi, ileride hem alıcı hem de satıcı için mali riskler oluşturur.
Yasa Farklı, Piyasa Gerçeği Farklı
Tapu harcı ödemesinde yasal yükümlülük her iki tarafı da kapsarken, uygulamada genellikle alıcının bu bedelin tamamını üstlendiği görülüyor. Bu nedenle alım-satım sürecinde tarafların bu konuda önceden açık bir anlaşmaya varması, olası anlaşmazlıkların önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor.