Sağladığınız detaylı bilgiler ışığında, hem gayrimenkul profesyonellerine rehberlik edecek hem de mülk sahiplerini bilgilendirecek, SEO uyumlu ve akıcı haber metni taslağını aşağıda bulabilirsiniz.
Gayrimenkul Ticaretinde “Sözleşme” Dönemi: Danışmanlar ve Mülk Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?
Gayrimenkul sektörü, son yıllarda yapılan yasal düzenlemelerle çok daha profesyonel ve şeffaf bir yapıya kavuştu. Artık bir emlak işletmesiyle çalışırken “sözlü beyanlar” değil, yönetmeliklerle sınırları çizilmiş Yetkilendirme Sözleşmeleri ve Taşınmaz Gösterme Belgeleri konuşuyor. Peki, hem danışmanların emeğini koruyan hem de mülk sahiplerinin haklarını güvence altına alan bu belgelerde hangi detaylar bulunmalı? İşte adım adım bilmeniz gerekenler:
1. Yetkilendirme Sözleşmesi: İşin Anayasası
Bir gayrimenkulün satış veya kiralama süreci, taraflar arasında imzalanan yetkilendirme sözleşmesiyle başlar. Bu sözleşme en az iki nüsha düzenlenmeli ve şu kritik bilgileri içermelidir:
- Kimlik ve Yetki Bilgileri: İşletmenin yetki belgesi numarası, danışmanın bilgileri ve mülk sahibinin (tüzel kişi ise unvan ve temsilci) eksiksiz verileri.
- Süre Sınırı: Yönetmelik gereği bu sözleşmeler azami 3 ay süreli olabilir. Uzama şartları sözleşmede ayrıca belirtilmelidir.
- Mali Detaylar: Hizmet bedeli, komisyon oranı, cayma parası ve masrafların kimin tarafından karşılanacağı netleştirilmelidir.
2. Gayrimenkulün “Röntgeni” Sözleşmeye İşlenmeli
Sadece fiyatı yazmak yeterli değil. Taşınmazın imar durumundan tapu kayıtlarına, oda sayısından toplu taşımaya olan mesafesine kadar her detay sözleşmede yer almalıdır.
Kritik Not: Sözleşmede gayrimenkul sahibinin beyanları esas alınır. Yanlış veya noksan bilgilerden kaynaklanan sorunlarda emlak işletmesi sorumlu tutulamaz.
3. Taşınmaz Gösterme Belgesi: Emeğin Sigortası
“Emlakçıyı aradan çıkarma” devri, Taşınmaz Gösterme Belgesi ile resmen kapanıyor. Danışmanlar, her bir gösterim için bu belgeyi düzenlemekle yükümlüdür.
- Bu belge, danışmanın harcadığı emeği ispatlar ve olası uyuşmazlıklarda delil niteliği taşır.
- Ücret Konusu: Danışmanlar, gayrimenkulü göstermek için herhangi bir ücret talep edemez. Sadece ilçe dışındaki taşınmazlar için ulaşım gideri istenebilir.
4. Hizmet Bedeli ve Sınırlar
Yönetmelik, komisyon oranlarına da net sınırlar getirmiştir:
- Satılık: Satış bedelinin %4’ü (KDV hariç).
- Kiralık: Bir aylık kira bedeli.
- Aksi kararlaştırılmadıkça bu bedel alıcı ve satıcı arasında eşit olarak paylaştırılır.
5. Profesyonel Arşivleme ve Etik Kurallar
Gayrimenkul danışmanları, yaptıkları her işlem için fiziksel veya dijital bir dosya oluşturmak ve bu dosyayı en az 5 yıl saklamak zorundadır. Ayrıca pazarlaması biten bir mülkün ilanı, takip eden ilk iş gününde yayından kaldırılmalıdır. Alıcı veya kiracının kararını etkileyecek kritik bilgilerin gizlenmesi ise hem hukuka hem de meslek etiğine aykırıdır.