Rakamlar Yanıltıyor mu? İpotekli Satışlar Dipte
Gayrimenkul Uzmanı Nilüfer Uysal’ın değerlendirmelerine göre, mevcut artış sağlıklı bir talep artışından ziyade ertelenmiş talebin nakit operasyonlarından kaynaklanıyor.
Kredi Bariyeri: Aylık konut kredisi faizleri %2,60 – %3,30 bandında seyrediyor.
Maliyet Yükü: 1 milyon TL kredi kullanan bir vatandaşın, 120 ay sonunda toplamda 3,5 – 4 milyon TL gibi astronomik geri ödemelerle karşılaşması, orta sınıfın konut hayalini imkansız hale getiriyor.
Piyasa Dinamiği: Satışların büyük kısmı ipoteksiz (peşin veya senetli) gerçekleşiyor; bu da banka kredisine ihtiyaç duyan geniş kitlenin oyun dışı kaldığını gösteriyor.
İnşaat Sektöründe Tamamlanma Etkisi
Ekonomik büyüme verilerinde inşaat sektörünün pozitif katkısı dikkat çekse de uzmanlar bunun yeni yatırımlardan değil, geçmişte başlayan projelerin bitirilmesinden kaynaklandığını vurguluyor. Yeni arzın yetersizliği ve finansman maliyetleri, sektörün uzun vadeli ve kalıcı bir ivme yakalamasının önündeki en büyük engel.
Sosyal Bir Sorun: Fiyat-Gelir Makası
Uysal, konutun bir barınma ihtiyacı olmaktan çıkıp tamamen bir yatırım aracına dönüşmesinin sosyal risklerine dikkat çekiyor. TOKİ’nin sosyal konut hamleleri dar gelirli için bir nefes olsa da piyasanın genelini domine etmeye yetmiyor. Özel sektörün üretim iştahını artıracak ve finansmanı kolaylaştıracak bütüncül politikalara ihtiyaç duyuluyor.