İşte 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ve güncel uygulamalar çerçevesinde boş dairelerin aidat ve yakıt yükümlülüğüne dair bilinmesi gerekenler:
Boş Daire için Aidat Ödenir mi?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 20. maddesi, kat maliklerinin ortak giderlere katılma borcunu düzenler. Yasaya göre; bir kat maliki, dairesini kullanmasa dahi ortak yerler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçtiğini ileri sürerek giderleri ödemekten kaçınamaz.
- Zorunluluk: Daireniz ister boş olsun, ister tadilatta; kapıcı gideri, güvenlik, temizlik, asansör bakımı ve ortak alan elektrik-su bedellerini tam olarak ödemekle yükümlüsünüz.
- İstisna: Sadece yönetim planında “boş daireler aidatın şu kadarını öder” şeklinde özel bir madde varsa indirim söz konusu olabilir. Ancak çoğu yönetim planında böyle bir ayrım bulunmamaktadır.
Merkezi Sistemde Boş Daire Yakıt Öder mi?
Isınma giderleri, boş daire sahiplerini en çok zorlayan kalemlerden biri. Güncel enerji yönetmelikleri ve Isı Pay Ölçer (Kalorimetre) sistemlerine göre hesaplama şu şekilde yapılıyor:
- Sabit Gider (%30): Merkezi sistemle ısınan binalarda daire boş olsa bile toplam yakıt giderinin %30’luk sabit kısmı (ortak alan ısıtması ve ısı kayıpları payı) dairenin m²’sine göre ödenmek zorundadır.
- Kullanım Payı (%70): Daire içindeki vanalar kapalıysa ve kullanım yoksa, tüketim bedeli yansımaz. Ancak mülk sahiplerinin dikkat etmesi gereken kritik bir kural var: 15 Derece Kuralı.
- Komşu dairelerin ısı kaybını önlemek amacıyla, boş dairelerdeki termostatik vanaların minimum 2. konumda (yaklaşık 15°C) tutulması yasal bir zorunluluktur. Tamamen kapatılması durumunda diğer maliklerin şikayeti üzerine cezai işlem uygulanabilir.
Aidat Ödenmezse Ne Olur?
Dairenin boş olmasını gerekçe göstererek aidat ödemeyen mülk sahipleri ciddi hukuki yaptırımlarla karşılaşabilir:
- Gecikme Tazminatı: Ödenmeyen her ay için aylık %5 gecikme tazminatı uygulanır.
- İcra Takibi: Site yönetimi, icra dairesi aracılığıyla borcun tahsilini talep edebilir.
- Kanuni İpotek: Borç ödenmemeye devam ederse, diğer kat maliklerinin talebiyle daire üzerine kanuni ipotek konulabilir.
Eviniz boş olsa dahi binanın işletme giderlerine (güvenlik, temizlik, asansör, personel) tam oranla katılmalı; yakıt giderlerinde ise en azından sabit payı ve minimum ısınma bedelini karşılamalısınız. Gayrimenkulünüzün değerini koruması, binanın düzenli bakımı ve huzurlu bir komşuluk hukuku için bu giderler yasal bir sorumluluktur.