Ev sahibi ve kiracı arasındaki uyuşmazlıklarda ezber bozan bir karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nden geldi. Özellikle ödemelerini banka kanalı yerine elden nakit olarak yapan milyonlarca kiracıyı yakından ilgilendiren kararda, “ödeme ispatı” konusunda hukuki çerçeve net bir şekilde çizildi.
Süreç Nasıl Gelişti?
Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma istemiyle Yargıtay gündemine taşınan olayda, bir kiracı başlangıçta banka üzerinden yapmayı planladığı ödemeleri, mülk sahibinin talebi üzerine nakit olarak elden teslim ettiğini savundu. Ancak ev sahibi, kira bedellerinin kendisine ulaşmadığını iddia ederek icra takibi başlattı. İlk derece mahkemesi tanık beyanlarına dayanarak kiracıyı haklı bulsa da, Yargıtay bu kararı usulden bozarak emsal niteliğinde bir tespit yaptı.
İspat Yükü Kimin Üzerinde?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira ilişkisindeki sorumluluk paylaşımını şu kesin kurallara bağladı:
Kira İlişkisinin İspatı: Bir kira sözleşmesinin var olduğunu ve kira bedelinin miktarını kanıtlama yükümlülüğü kiraya verene (ev sahibine) aittir.
Ödemenin İspatı: Kiranın ödendiğini kanıtlama sorumluluğu ise tamamen kiracıya aittir.
Tanık Beyanı Geçersiz: Eğer taraflar arasında yazılı bir kira sözleşmesi varsa, kiranın ödendiği iddiası tanıkla ispat edilemez; mutlaka yazılı ve kesin bir delil (makbuz, dekont vb.) sunulması gerekir.
Yıllık kira bedeli, kanunla belirlenen senetle ispat sınırının üzerindeyse, kiracının ödeme yaptığına dair elinde mutlaka yazılı bir belge bulundurması şart koşuluyor.
Kiracılar Mağduriyet Yaşamamak İçin Ne Yapmalı?
Hukukçular, elden yapılan ödemelerin ileride ciddi icra riskleri doğurabileceği konusunda uyarıyor. Güvenli bir süreç yönetimi için şu adımlar hayati önem taşıyor:
Bankayı Tercih Edin: En güvenli yöntem ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla, açıklama kısmına hangi ayın kirası olduğu yazılarak yapılmasıdır.
Makbuz Almadan Ödeme Yapmayın: Eğer nakit ödeme zorunluysa, paranın teslim edildiği an ev sahibinden tarihli ve imzalı bir tahsilat makbuzu alınmalıdır.
Sözleşmeye Bağlı Kalın: Sözleşmede belirtilen ödeme kanallarının dışına çıkmak, ispat sürecinde kiracıyı zor durumda bırakabilir.
Yargıtay’ın bu son kararı, “Aramızda güven var, elden versem de olur” düşüncesinin hukuki uyuşmazlıklarda yeterli olmadığını ve belgenin her şeyin önünde tutulduğunu bir kez daha tescillemiş oldu.