Her Eskime Hasar Değildir: Mutad Kullanım Nedir?
Bir dairenin kullanıldıkça ilk günkü kondisyonunu kaybetmesi eşyanın doğası gereğidir. Hukuk literatüründe buna mutad (olağan) kullanım denir. Kiracı, evi özenle kullansa dahi zamanla oluşabilecek şu değişimlerden sorumlu tutulamaz:
- Boyada solma ve hafif kirlenme: Yıllar içinde duvarların renginin değişmesi veya mobilya arkalarında oluşan izler.
- Zemin döşemelerindeki doğal aşınma: Yürüme yollarında parkelerin parlaklığını kaybetmesi.
- Armatürlerdeki kireçlenme: Muslukların kullanım süresine bağlı işlevsel eskimesi.
Bu gibi durumlarda tadilat masrafları tamamen ev sahibine aittir. Kiracıdan boya-badana bedeli talep etmek, yerleşik yargıtay kararlarına göre genellikle mümkün değildir.
Sınırı Aşan Durumlar: Hor Kullanma ve Tahribat
Eğer evdeki hasar, günlük yaşamın getirdiği doğal eskimenin ötesine geçiyorsa burada kötü kullanım (tahribat) söz konusudur. Bu durumda fatura kiracıya kesilir. Örneklemek gerekirse:
- Kırılmış kapı kolları veya delinmiş kapı panelleri.
- Parkelerin üzerine su dökülmesi sonucu şişmesi veya derin çizikler.
- Lavabo, evye veya klozet gibi seramik malzemelerin çatlatılması/kırılması.
- Pencere doğramalarına verilen kalıcı zararlar.
Haklılığınızı Nasıl İspatlarsınız? Bilirkişi Formülü
Ev sahibi olarak kiracınız çıktıktan sonra tahribat tespit ettiyseniz, sözlü tartışma yerine hukuki güvenceyi tercih etmelisiniz. İşte izlenmesi gereken en güvenli yollar:
- Mahkeme Aracılığıyla Tespit: En garantici yöntem, vakit kaybetmeden sulh hukuk mahkemesine başvurarak delil tespiti istemektir. Mahkemece atanan bir bilirkişi eve gelerek hasarı inceler ve rapor hazırlar. Bu rapor, olası bir tazminat davasında en güçlü delildir.
- Özel Rapor ve Fotoğraflama: Mahkeme masrafına girmek istemeyenler için uzman bir mimar veya mühendisten görüş yazısı almak bir seçenek olabilir. Evin detaylı fotoğraflarının çekilmesi ve tutanak altına alınması önemlidir; ancak bu yöntem mahkeme raporu kadar bağlayıcı olmayabilir.
Tespit edilen kötü kullanım hasarları öncelikle kiracıdan alınan depozitodan (teminat) mahsup edilir. Eğer hasar miktarı depozitoyu aşıyorsa, ev sahibi kalan kısım için eski kiracıya rücu edebilir.