1. Ölüm Belgesi ve Veraset İlamı
Süreç, vefatın resmi tesciliyle başlar.
- Ölüm Belgesi: Hastaneden, e-Devlet üzerinden veya Nüfus Müdürlüğü’nden temin edilir.
- Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi): Mirasçıları ve pay oranlarını gösteren bu belge Noterlerden (1-3 gün) veya Sulh Hukuk Mahkemeleri’nden (1-2 hafta) alınabilir.
2. Belediye ve Vergi Dairesi İşlemleri
Taşınmaz ve araç devri için vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi şarttır.
- Rayiç Bedel Belgesi: Miras kalan taşınmazın bulunduğu belediyeden emlak vergisi borcu yoktur yazısı ve güncel rayiç değer belgesi alınmalıdır.
- Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi: Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse 4 ay, yurt dışında gerçekleşmişse (duruma göre) 6-8 ay içinde ilgili vergi dairesine beyanname verilmelidir.
- İlişik Kesme Belgesi: Vergi dairesinden alınan bu belge, mirasın devri için engel bir borç olmadığını kanıtlar.
3. Tapu, Araç ve Banka Devirleri
- WebTapu Başvurusu: Taşınmazlar için Tapu Müdürlüğü’ne gitmeden önce WebTapu üzerinden ön başvuru yapılabilir ve gerekli belgeler (veraset ilamı, rayiç bedel, DASK vb.) sisteme yüklenebilir.
- Araç Devri: Noter huzurunda, veraset ilamı ve ilişik kesme belgesi ile ruhsat yenileme işlemi yapılır.
- Banka Hesapları: Veraset ilamındaki pay oranlarına göre bankadaki mevduatlar çekilebilir. Ancak bankalar genellikle vergi dairesinden alınan tasdiknameyi görmeden ödeme yapmazlar.
4. Anlaşmazlık Durumu: İzale-i Şuyu
Eğer mirasçılar malın paylaşımı veya satışı konusunda ortak bir karara varamazlarsa:
- Ortaklığın Giderilmesi Davası: Herhangi bir mirasçı, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde izale-i şuyu davası açarak ortaklığın sonlandırılmasını talep edebilir.
- Zorunlu Arabuluculuk: 2026 yılı itibarıyla bu davayı açmadan önce arabuluculuk sürecinin işletilmesi yasal bir zorunluluktur.
- Satış: Mahkeme, malın aynen taksimi (bölünmesi) mümkün değilse, açık artırma yoluyla satışına karar verir ve elde edilen bedel pay oranında dağıtılır.
2026 Yılı İçin Önemli Notlar
- Miras yoluyla geçen taşınmazlarda satışlardaki gibi %4 harç ödenmez; sadece maktu döner sermaye ücreti (2026 için yaklaşık 6.681 TL) ödenir.
- Eş ve çocuklara isabet eden miras paylarında 2026 yılı için 2.907.136 TL tutarında istisna uygulanmaktadır; bu tutarın altındaki miraslar için vergi doğmaz ancak beyanname verilmesi zorunludur.
Bu süreçteki belgelerin (özellikle rayiç bedel) son 3 ay içinde alınmış güncel belgeler olmasına dikkat etmelisiniz.