Yeni yılın gelmesiyle birlikte site ve apartmanlarda en çok konuşulan konu, fahiş oranda artan aidatlar oldu. Bazı sitelerde kiralarla yarışır hale gelen bu gider kalemleri, mülk sahiplerini ve kiracıları isyan ettirirken; özellikle inşaat firmalarının satmadığı dairelerin aidat yükümlülüğü tartışma konusu haline geldi. Peki, Yönetim Planı’ndaki (YP) “İnşaat firması satmadığı dairenin aidatını ödemez” maddesi hukuken geçerli mi? Avukat Mustafa Şeref Kısacık, merak edilen bu soruları yanıtladı.
İnşaat Firması Aidat Ödemekten Kaçamaz
Pek çok projede müteahhitler, kendi hazırladıkları Yönetim Planı’na “satılmayan dairelerden aidat alınmaz” şeklinde maddeler ekleyebiliyor. Ancak hukuk bu konuda net: Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) 20. maddesine aykırı hiçbir YP hükmü geçerli değildir. Avukat Kısacık, daire boş olsa veya henüz satılmamış olsa dahi, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulu (2/3 doluluk oranına ulaşmış) binalarda o bağımsız bölüme düşen ortak gider payının ödenmesinin zorunlu olduğunu vurguluyor. Yani, müteahhit firma kendi elinde tuttuğu dairelerin aidatını “henüz satmadım” diyerek diğer maliklerin sırtına yükleyemez.
Geriye Dönük 5 Senelik Aidat İstenebilir
Eğer sitenizde inşaat firması aidat ödemiyorsa, malikler olarak sessiz kalmak zorunda değilsiniz. Avukat Kısacık’ın önerileri ise şöyle:
- İcra Takibi: Aidatını ödemeyen yüklenici aleyhine icra takibi başlatılabilir.
- Beş Yıl Sınırı: Geriye dönük olarak son 5 yıllık aidat borçları talep edilebilir.
- Madde İptali: Yönetim Planı’ndaki hukuka aykırı o maddenin iptali için dava açılabilir.
Aidat Artışları Neden Bu Kadar Yüksek?
Aidatlardaki %70 ve üzerindeki artışlar “fahiş” gibi görünse de asıl belirleyici olanın sosyo-ekonomik şartlar ve işletme projesi olduğu belirtiliyor. Aidat miktarını tek başına yönetim değil, Kat Malikleri Kurulu belirliyor. Genel Kurul’da kabul edilen bir bütçeye süresinde itiraz edilmezse, artış oranı ne olursa olsun tüm malikler için bağlayıcı hale geliyor.
Kiracılar Hangi Giderden Sorumlu?
Önemli bir hatırlatma da kiracılar için: Kiracılar sadece personel giderleri, temizlik ve enerji gibi olağan yönetim giderlerinden sorumludur. Eğer aidatın içinde mantolama, asansör değişimi gibi demirbaş/yatırım giderleri varsa, kiracılar bu kısmı ödemek zorunda değildir. Ödemişlerse, bu tutarı ev sahibinden isteyebilir veya kiradan mahsup edebilirler.