Son yıllarda özellikle pandemi süreciyle birlikte artış gösteren “tarım arazilerinde yapılaşma” furyasına devlet dur dedi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik”, Türkiye’nin toprak varlığını koruma altına alırken, izinsiz yapılar için çok ağır yaptırımlar getiriyor.
Villa ve Bungalov Devri Bitti
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel’in açıklamalarına göre, artık tarım alanlarına bina, apartman, villa veya bungalov gibi konaklama amaçlı yapılar inşa edilemeyecek. 2005 yılındaki kanundan önce yapılmış binalar müktesep (kazanılmış) haklarını korurken, bu tarihten sonra izinsiz yapılan tüm yapılar “kaçak” statüsünde değerlendirilecek.
Sadece Tarımsal Yapılara İzin Var
Yeni düzenleme her türlü yapıya karşı değil; ancak yapıların mutlaka tarımsal amaca hizmet etmesi şartı aranıyor. İzin verilecek yapılar şunlar:
- Tarımsal ürün saklama ve depolama tesisleri.
- Bozulabilir ürünlerin işlendiği tesisler.
- Tarımsal faaliyeti destekleyen, belirli şartlara uygun bağ evleri.
- Küçük ölçekli güneş enerji santralleri (GES).
Ceza Sadece Para Değil: Hapis ve Yıkım Yolda!
Yönetmeliğe aykırı hareket edenleri oldukça zorlu bir süreç bekliyor. Hukukçuların uyarılarına göre yaptırımlar şu şekilde işleyecek:
- Yıkım Tebligatı: İzinsiz yapıların yıkılması için belediye veya il özel idarelerine bildirim yapılacak. Bir ay içinde yıkılmayan yapıları Bakanlık bizzat yıkacak.
- Katlı Para Cezası: Projeye aykırılığın giderilmesi için verilen süre sonunda işlem yapılmazsa, idari para cezaları 3 katı olarak uygulanacak.
- Yıkım Masrafı Sorumludan: Yıkım ve arazinin eski haline getirilme masrafları, mülk sahibinden %100 fazlasıyla tahsil edilebilecek.
- Hapis Cezası ve Kamu Davası: Mevzuata aykırı yapılaşmada ısrar edenler hakkında Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
Emlakçılar ve Mühendisler de Sorumlu
Düzenleme sadece mülk sahibini değil, bu sürece aracılık edenleri de kapsıyor. Tarım arazilerini usulsüz bölen emlak firmaları ile kaçak yapılara proje desteği veren mühendis ve mimarlar da cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz’ın da belirttiği gibi; “Ben bilmiyordum” demek kimseyi kurtarmayacak. Bir arazi satın almadan veya üzerine yapı inşa etmeden önce mutlaka valiliklerden veya il özel idarelerinden güncel yapılaşma izinlerini sorgulamanız, ileride telafisi imkansız zararlar görmenizi engelleyecektir.