İşte emlak danışmanını atlatmanın olası bedelleri ve hukuki süreci:
Yer Gösterme Belgesinin Hukuki Gücü
Bir emlak danışmanı size bir taşınmazı gezdirdiğinde ve "Yer Gösterme Belgesi" imzalattığında, bu belgeyle o mülkü size ilgili danışmanın tanıttığı tescillenmiş olur.
Süre Sınırı: Genellikle bu belgelerde yer alan maddeler, mülkün gösterilmesinden itibaren 6 ay ile 1 yıl arasında geçerliliğini korur.
Akraba Faktörü: Alıcının mülkü kendi üzerine değil de birinci derece yakını (eşi, çocuğu vb.) veya ortağı olduğu bir şirket üzerine alması durumu "atlatma" girişimini durdurmaz; hukuk bunu da sözleşmeye aykırılık kabul eder.
Ödenmesi Gereken Tazminatlar
Emlak danışmanı devre dışı bırakılarak satış yapıldığında, profesyonel hizmet bedelinden mahrum kaldığı gerekçesiyle dava açma hakkına sahip olur. Bu durumda genellikle şu kalemler talep edilir:
Çift Taraflı Komisyon: Sözleşmede yer alan hükümlere göre, emlak danışmanı hem alıcıdan hem de satıcıdan alması gereken (genellikle her iki taraftan %2 + KDV) toplam hizmet bedelini talep edebilir.
Cezai Şart: Bazı sözleşmelerde danışmanı "aradan çıkarma" durumunda ödenecek ek bir cezai şart maddesi bulunur. Mahkemeler, bu bedelin ödenmesine hükmedebilir.
İcra Takibi ve Dava Süreci
Emlak danışmanı hak kaybına uğradığını fark ettiğinde şu adımları izleyebilir:
İhtarname: Noter aracılığıyla ödenmeyen hizmet bedelinin tahsili için ihtar çekilir.
İcra Takibi: Ödeme yapılmazsa doğrudan icra takibi başlatılabilir.
İtirazın İptali Davası: Alıcı veya satıcı icraya itiraz ederse, emlak danışmanı "İtirazın İptali" davası açarak yer gösterme tutanağını delil sunar. Bu davayı kaybeden taraf, hizmet bedelinin yanı sıra %20 icra inkar tazminatı ve tüm mahkeme masraflarını ödemek zorunda kalır.
Profesyonel Güven Kaybı
Gayrimenkul sektörü profesyonel iş birlikleri üzerine kuruludur. Bir emlak danışmanını atlatma girişimi, sektördeki diğer uzmanlar arasında güvenilirliğinizin sarsılmasına ve gelecekte profesyonel hizmet alırken zorluk yaşamanıza neden olabilir.
Danışmana ödenecek hizmet bedelinden tasarruf etmek isterken; avukatlık ücretleri, dosya masrafları, gecikme faizi ve icra tazminatlarıyla birlikte asıl bedelin 2-3 katı bir maliyetle karşılaşabilirsiniz.
