İlan Verme Süreci Nasıl İşleyecek?
Yeni sistemle birlikte mülk sahipleri, konutlarını satmak için bir emlak ofisiyle anlaştıklarında sadece sözleşme imzalamakla yetinmeyecek. Satış sürecinin dijital ayağında şu adımların izlenmesi gerekecek:
- e-Devlet Onayı: Taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerinden EİDS ekranına girerek ilgili gayrimenkulü seçecek.
- Yetkilendirme: Mülk sahibi, çalışmak istediği emlak danışmanının “Yetki Belge Numarası”nı sisteme girerek en az 3 aylık bir yetki süresi tanımlayacak.
- İlan Yayını: Sistem tarafından üretilen taşınmaz kimlik numarası ile emlak portalına giriş yapan danışman, doğrulama onayının ardından ilanı aktif hale getirebilecek.
Bireysel İlanlar Kapsam Dışı mı?
Bireysel ilan vermek isteyen vatandaşlar için yetki şartı aranmıyor; ancak burada da sıkı bir denetim söz konusu. Bir kişi sadece kendisine, eşine veya birinci ve ikinci derece kan hısımlarına (anne, baba, çocuk, kardeş, büyükanne, büyükbaba ve torun) ait taşınmazlar için ilan verebilecek. Sistem, bu akrabalık bağını otomatik olarak kontrol ederek yabancı kişiler adına ilan girişi yapılmasını engelleyecek.
Manipülasyona ve Vergi Kaybına “Dur” Denilecek
EİDS’nin en büyük hedeflerinden biri de fiyat manipülasyonunu engellemek. Tapu ve Kadastro verileriyle entegre çalışan sistem sayesinde, ilan bedeli ile beyan edilen değerler karşılaştırılabilecek. Böylece tapu harcını düşük ödemek için gösterilen rayiç bedel oyunları ve suni fiyat artışlarının daha sıkı takibi yapılacak.
Yanıltıcı Beyana 684 Bin TL Ceza
Sektör temsilcileri, sistemin “ayakçı” olarak tabir edilen yetki belgesiz emlakçılığı bitirme noktasında kritik bir rol oynayacağını vurguluyor. Malik türünün gerçeğe aykırı beyan edilmesi veya yetkisiz portföy girişi yapılması durumunda, işletmelerin yetki belgeleri iptal edilebilecek ve 684 bin 214 TL‘ye kadar idari para cezası uygulanabilecek.
Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Yetki Süresi: Verilen yetki 3 aydan kısa olamayacak ancak istenildiğinde iptal edilebilecek.
- Hisseli Tapular: Hisseli taşınmazlarda tek bir hissedarın onay vermesi ilan için yeterli sayılacak.
- Miras Durumu: Miras intikali henüz tamamlanmamış ve tapu tescili yapılmamış konutlar için sistem üzerinden ilan girişi yapılamayacak.
Emlak dünyasında “şeffaflık” dönemini başlatan bu uygulama, ilan kirliliğini temizlerken hem tüketicinin hem de işini kuralına göre yapan emlak işletmelerinin haklarını koruma altına almayı vaat ediyor.