Türkiye’de konut alıcılarının en hassas noktası artık binanın sağlamlığı ve yaşı. Ancak son dönemde satılık ilanlarında “0 yaşında” olarak pazarlanan binaların aslında yıllardır kullanıldığı, “5 yıllık” denilen yapıların ise 10 yaşını devirdiği sıkça görülmeye başlandı. Peki, emlak ilanlarındaki bu yanıltıcı bilgiler karşısında alıcıların hakları neler?
Dikkat Çeksin Diye Yaşını Küçük Yazdık Dönemi Bitiyor
Emlak piyasasında ilanlar hukuken bir “icaba davet” yani teklif verme çağrısı niteliği taşıyor. Ancak bu durum, ilan sahibine yanıltıcı bilgi verme hakkı tanımıyor. Gayrimenkul hukukçularına göre, binanın yaşı gibi temel bir konuda yalan beyanda bulunulması, alıcıyı “esaslı bir yanılgıya” düşürmek anlamına geliyor.
Hatta bazı ilan sahiplerinin, “Evin dikkat çekmesi için yaşını küçük yazdık” şeklindeki savunmaları, hukuki sorumluluktan kurtulmaya yetmiyor. Eğer alıcı “tüketici” sıfatıyla (yani ticari/yatırım amacı gütmeden) bu evi alıyorsa, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tam koruma altına giriyor.
Paranızın Tamamını Geri Alabilirsiniz
Evin yaşı yalan çıkarsa, alıcılar için üç temel yol bulunuyor:
- Sözleşmenin Feshi: “Ben bu evi bu yaşta olduğu için aldım, kandırıldım” diyerek sözleşmeyi iptal edebilir ve ödediğiniz bedeli geri isteyebilirsiniz.
- Bedel İndirimi: Evin gerçek yaşına göre değerinin daha düşük olduğunu kanıtlayıp, aradaki farkın iadesini talep edebilirsiniz.
- Masrafların Tazmini: Ekspertiz ücreti, noter masrafları ve hatta bu süreçte kaçırılan diğer ev fırsatlarından doğan “menfi zararlarınızı” isteyebilirsiniz.
Emlak Danışmanları Ev Sahibi Öyle Dedi Diyemez
Birçok emlak danışmanı, bilgiyi ev sahibinden aldığını belirterek sorumluluktan kaçmaya çalışıyor. Ancak hukuk bu konuda net: Tacir sıfatıyla hareket eden bir emlak danışmanı, bilginin doğruluğunu teyit etmekle yükümlü. Yanıltıcı ilana aracılık eden danışmanlar, sadece prestij kaybıyla kalmıyor, aynı zamanda aldıkları komisyonu iade etmek ve oluşan zararı tazmin etmekle de karşı karşıya kalabiliyor.
Binanın Gerçek Yaşı Nasıl Anlaşılır?
Sadece ilan metnine güvenmek yerine şu adımları izlemek mağduriyeti önlüyor:
- Tapu Takyidat Belgesi: Binanın ruhsat ve iskan tarihlerini buradan görebilirsiniz.
- Belediye Arşiv Kayıtları: İlgili belediyenin imar müdürlüğünden binanın ilk yapı ruhsat tarihini sorgulayabilirsiniz.
- CİMER Şikayeti: Yanıltıcı ilanlarla karşılaştığınızda ekran görüntüleri ve belgelerle birlikte CİMER üzerinden Ticaret Bakanlığı’na ihbarda bulunabilirsiniz.
Gayrimenkul alırken atılan her imza, size sunulan bilgilerin doğruluğu üzerine kuruludur. Gerçeğe aykırı her rakam, size hukuki bir “cayma” anahtarı sunar.