Bir binada blok temsilcisi veya yöneticisi olmak için ferdiyet esastır; ne cinsiyet kontenjanları ne de “eşin yerine seçilme” gibi hukuki temeli zayıf kavramlar bu sürecin merkezinde yer almalıdır.
Yönetici Seçiminde Asıl Kriter: Yönetim Planı
Bir binada yönetici seçilirken bakılması gereken ilk belge Yönetim Planı’dır. Eğer yönetim planında “yönetici sadece kat malikleri arasından seçilir” gibi özel bir şerh yoksa, kapılar herkese açıktır.
- Dışarıdan Yönetici: Yönetim planında kısıtlama yoksa, yönetici kat maliki (ev sahibi) olmak zorunda değildir. Dışarıdan bir profesyonel veya bir kiracı da bu görevi üstlenebilir.
- Eşlerin Durumu: “Kat maliki olmayan eşin seçilmesi” kavramı sıklıkla yanlış anlaşılmaktadır. Eğer dışarıdan yönetici seçilmesine engel yoksa, kişi eşinin yerine değil, kendi bireysel kimliğiyle aday olur ve seçilir.
Denetçilikte “Kat Maliki” Şartı Esnemez
Yöneticilikte esneklik payı olsa da denetçilik makamı için kanun daha sıkı kurallar koymuştur. KMK’ya göre denetçi, mutlaka kat malikleri arasından seçilmelidir. Bu noktada dışarıdan bir atama yapılması hukuken mümkün değildir. Ancak denetçinin kadın ya da erkek olması değil, görevini layıkıyla yapabilecek bir “fert” olması yeterlidir.
Kontenjan Değil, Ehliyet ve Liyakat
Toplumun her alanında olduğu gibi bina yönetimlerinde de “kadın kontenjanı” veya “erkek egemenliği” gibi ayrımcı bakış açıları modern yönetim anlayışıyla bağdaşmamaktadır. Cumhuriyetimizin kazanımlarıyla birey olma hakkını kazanan her vatandaş, seçilme yeterliliğine sahip olduğu sürece yönetim kurullarında yer alabilir.
Özetle: Bir binayı yönetmek veya denetlemek için belirli bir cinsiyete mensup olmak ya da birinin “eşi” sıfatıyla orada bulunmak şart değildir. Önemli olan kanuni yeterlilik, yönetim planına uygunluk ve komşuluk hukukunu gözeten bir sorumluluk bilincidir.