1. Büyük Ovalara “Dokunulmazlık” Geldi
Yeni yönetmelikle birlikte tarım arazilerinin üretim amacı dışında kullanılması esasen yasaklandı. Özellikle “Büyük Ova Koruma Alanları” içerisindeki arazilerde tarım dışı kullanım neredeyse imkansız hale getirildi. Kamu yararı veya stratejik yatırımlar gibi zorunlu hallerde bile, söz konusu projenin uygulanabileceği bir “alternatif alan bulunmaması” şartı artık kırmızı çizgi olarak kabul edilecek.
2. Dijital Şeffaflık: TAD Portal Devreye Alındı
Başvuru süreçlerindeki bürokrasiyi azaltmak ve denetimi artırmak için Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) kuruldu.
- Dijital Başvuru: Tüm izin ve değerlendirme süreçleri bu platform üzerinden yürütülecek.
- Bilimsel Denetim: Arazi sınıflandırma raporlarının artık en az iki ziraat mühendisi tarafından imzalanması zorunlu olacak. Bu sayede arazilerin niteliği kağıt üzerinde değiştirilemeyecek.
3. Kaçak Yapılara Yıkım ve Ağır Cezalar
Tarımsal amaçla inşa edilen sera, depo veya mandıra gibi yapıların, sonradan konut veya ticari alana dönüştürülmesine karşı önlemler en üst seviyeye çıkarıldı.
- Anında Müdahale: Ruhsata aykırı veya izinsiz inşaatlar derhal durdurulacak.
- Eski Hale Getirme Şartı: Yalnızca para cezasıyla kurtulmak mümkün olmayacak; arazinin yeniden tarıma uygun hale getirilmesi zorunlu tutulacak, aksi takdirde yıkım kararı uygulanacak.
4. GES Projelerine “Verimlilik” Sınırı
Yenilenebilir enerji yatırımlarına destek devam etse de, tarım topraklarının bu projelerle feda edilmesinin önüne geçildi. Güneş Enerjisi Santralleri (GES) artık sadece kıraç ve marjinal (verimsiz) araziler üzerine kurulabilecek. Verimli tarım toprakları üzerine yapılmak istenen hiçbir enerji projesine onay verilmeyecek.
Bu yönetmelik, tarım arazisi vasfındaki taşınmazların değerleme ve kullanım süreçlerini kökten değiştiriyor. Yatırımcıların ve arazi sahiplerinin, TAD Portal üzerinden işlem yapmadan önce arazinin güncel statüsünü ve yeni kısıtlamaları dikkatle incelemesi kritik önem taşıyor.