Riskli Yapı Nedir?
Hukuki tanımıyla riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya yıkılma/ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle kanıtlanmış binalardır. Bir yapının “riskli” ilan edilebilmesi için mutlaka Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş lisanslı kuruluşlarca incelenmesi ve bir rapor hazırlanması gerekir.
Binanızın Riskli Olduğunu Gösteren 5 Temel İşaret
Teknik analizden önce, bir binanın risk altında olduğuna dair bazı fiziksel belirtiler şunlardır:
Yapım Yılı: 1999 depremi öncesi inşa edilen ve güncel deprem yönetmeliğine uygun olmayan yapılar yüksek risk grubundadır.
Beton Kalitesi: Elle ufalanan, deniz kumu kullanıldığı belli olan veya beton dayanımı düşük (C16 ve altı) yapılar.
Korozyon (Paslanma): Kolon ve kirişlerdeki demirlerin paslanması, betonun çatlayarak demirin açığa çıkması.
Taşıyıcı Sistem Hasarları: Binanın ana kolonlarında veya kirişlerinde oluşan derin ve geniş çatlaklar.
Zemin Sorunları: Binanın oturduğu zeminde sıvılaşma riski olması veya temeldeki su yalıtımının yetersizliği nedeniyle oluşan rutubet.
2026 Yönetmelik Değişikliği ile Neler Değişti?
4 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeler, kentsel dönüşümdeki tıkanıklıkları gidermeyi hedefliyor:
Tebligat ve Şerh Süreci: Riskli yapı tespiti sonrası tapu kütüğüne işlenen “riskli yapı” şerhi, yıkım sonrası kaldırılsa dahi taşınmazın kentsel dönüşüm sürecinde olduğu bilgisi beyanlar hanesinde korunmaya devam edecek.
Resen Tespit Yetkisi: Bakanlık, maliklerin başvurusu olmasa dahi riskli gördüğü alanlarda resen (kendi kararıyla) tespit yapma ve yaptırma yetkisini daha etkin kullanacak.
Karar Yeter Sayısı: Süreçlerin hızlanması adına, ortak karar alma süreçlerinde yaşanan mülkiyet engellerine yönelik yeni kolaylaştırmalar devreye alındı.
Riskli Yapı Tespit Süreci Nasıl İşler?
Binanızın riskli olduğunu düşünüyorsanız şu adımları izlemelisiniz:
Başvuru: Tek bir malik bile (hissedar) tapu ve kimlik fotokopisi ile lisanslı bir kuruluşa başvurabilir.
Teknik İnceleme: Binadan karot örneği alınır, demir donatıları röntgen ile taranır ve zemin etüdü yapılır.
Rapor Onayı: Hazırlanan rapor sisteme yüklenir ve Bakanlık tarafından onaylandığında bina “Riskli Yapı” olarak kesinleşir.
Yıkım ve Dönüşüm: Kesinleşen rapor sonrası maliklere binanın tahliyesi ve yıkımı için yasal süreler (genellikle 60+30 gün) tanınır.
Güvenli bir gelecek için binanızın durumunu bilmek en doğal hakkınız. Eğer binanız 25 yaşın üzerindeyse ve gözle görülür hasarlar varsa, vakit kaybetmeden teknik inceleme yaptırmanız hayati önem taşır.
