Yatırım kararlarının yanı sıra proje geliştirme süreçlerini de yeniden şekillendiren bu dönüşüm, küresel altyapı yatırımlarıyla da destekleniyor. Global Infrastructure Outlook verilerine göre, dünya genelindeki altyapı ihtiyacının 2040 yılına kadar yaklaşık 94 trilyon dolara ulaşması beklenirken, bu durum gayrimenkul değerlemelerinde altyapının rolünü birinci sıraya taşıyor.
Ulaşım Projeleri Değeri 4 Katına Çıkarabiliyor
Sektördeki bu stratejik eksen kaymasını değerlendiren Hise Global Kurucu Ortağı Ebru Öz, yatırımcı algısının kısa vadeli satış potansiyelinden, uzun vadeli değer üretme kapasitesine evrildiğini belirtiyor. Öz, konuya ilişkin şu ifadeleri kullanıyor:
“Geçmişte proje değeri büyük ölçüde lokasyon ve kısa vadeli satış potansiyeline göre şekilleniyordu. Bugün yatırımcılar ‘nerede’ sorusunun ötesine geçerek ‘gelecekte nasıl bir değer yaratacak’ sorusunu soruyor. Örneğin bir bölgede metro hattı veya büyük ölçekli bir kamu yatırımı devreye girdiğinde, bu sadece ulaşımı kolaylaştırmıyor; bölgenin çehresini tamamen değiştiriyor.”
OECD verilerine göre ana ulaşım hatları çevresindeki gayrimenkullerde yüzde 50’ye varan değer artışları yaşandığına dikkat çeken Ebru Öz, yerel pazardan da örnek vererek; “İstanbul’da yeni metro hatlarının geçtiği bölgelerde konut fiyatlarının yüzde 40’a varan oranlarda yükselmesi bu etkinin en somut örneğidir” dedi.
Yatırımda Yeni Trend: Maksimum Getiri Değil Optimum Getiri
Yatırımcı davranışlarında kısa vadeli kazanç beklentisinin yerini sürdürülebilir ve dengeli bir yaklaşıma bıraktığını vurgulayan Ebru Öz; likidite, düzenli kira geliri ve değer korunumunun yatırımın üç temel sacayağı haline geldiğini ifade etti. Yatırımcıların artık tekil fırsatlar yerine portföy yönetimi perspektifiyle hareket ettiğini söyleyen Öz, şu çarpıcı rakamları paylaştı:
- Ulaşım ve Altyapı Odaklı Bölgeler: Toplam değer artışı bazı bölgelerde 4 katın üzerine çıkabiliyor.
- Sürdürülebilir Sertifikalı Projeler: Yeşil bina standardına sahip projeler, benzerlerine kıyasla %15 daha yüksek değerle işlem görüyor.
- ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) Uyumlu Projeler: Bu kriterlere uygun konseptlerde kira gelirleri %18, varlık değerleri ise %12’ye kadar artış gösteriyor.
Geleceğin Gayrimenkul Trendleri: TOD ve Akıllı Binalar
Talebin artık adet bazlı değil, kalite bazlı büyüdüğünün altını çizen Ebru Öz, önümüzdeki 5 yıllık süreçte sektöre yön verecek konseptleri işaret etti. Avrupa’da enerji verimliliği ve akıllı bina teknolojilerinin halihazırda fiyatları doğrudan yukarı çektiğini belirten Öz, değerlendirmesini şöyle tamamladı:
“Önümüzdeki birkaç yıl içinde ulaşım odaklı gelişim (TOD), sürdürülebilirlik, akıllı bina teknolojileri, karma kullanım projeleri ve sağlık ile yaşam kalitesi odaklı konseptler çok daha belirleyici olacak. IoT (Nesnelerin İnterneti) tabanlı sistemler ve dijitalleşme, projelerin operasyonel verimliliğini artırırken yatırımcı açısından da en önemli tercih sebebi haline gelecek.”
