İşte gayrimenkul ve miras hukukunda milyonluk mağduriyetlerin önüne geçecek kritik detaylar ve dikkat edilmesi gerekenler:
Türk Medeni Kanunu’nda yer alan külli halefiyet ilkesine göre, bir kişi vefat ettiğinde yalnızca ev, arsa veya nakit parası değil; banka kredileri, piyasa borçları ve vergi yükümlülükleri de bir bütün olarak mirasçılarına geçer.
En büyük yanılgı, borcun sadece miras kalan varlıklar oranında ödeneceğinin sanılmasıdır. Eğer yasal süreç doğru yönetilmezse, mirasçılar ölen kişinin borçlarından kendi şahsi mal varlıklarıyla (kendi evi, arabası veya maaşıyla) sorumludur.
Kurtarıcı Reçete: Reddi Miras
Eğer terekede (mirasın bütününde) bırakılan borçlar, varlıklardan çok daha fazlaysa ve tam bir “borca batıklık” durumu söz konusuysa, mirasçıların bu yükten kurtulmasının tek yolu reddi miras hakkını kullanmaktır. Bu hak arandığında, mirasçı ne varlıkları ne de borçları kabul etmiş sayılır.
Ancak bu hakkı kullanırken hayati önem taşıyan iki büyük engel bulunuyor: Zamanlama ve hatalı adımlar.
Üç Aylık Hak Düşürücü Süre
Reddi miras talebi için yasal süre, miras bırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten itibaren tam 3 aydır. Bu süre yasal olarak “hak düşürücü” niteliktedir. Yani 3 ay içinde başvuru yapılmazsa, miras ve dolayısıyla tüm borçlar otomatik olarak kabul edilmiş sayılır.
Mirası Zımnen Kabul Ettiren Kritik Hatalar
Birçok mirasçı, iyi niyetle veya farkında olmadan yaptığı küçük bir işlemle bu hakkı ebediyen kaybedebiliyor. Hukuken mirası “üstü kapalı” (zımnen) kabul etmiş sayılmanıza yol açan ve reddi miras davasını düşüren eylemler şunlardır:
- Vefat eden kişinin banka hesabından az bir miktar bile olsa para çekmek,
- Miras kalan evi kiraya vermek, emlak vergisini ödemek veya aboneliklerini üzerine almak,
- Vefat edene ait aracı kullanmaya devam etmek veya satmaya çalışmak,
- Miras bırakanın bir borcunu ödemek ya da alacaklılara “ben ödeyeceğim” diye taahhütte bulunmak.
Mirasın içeriği ve borç durumu netleşmeden yukarıdaki işlemlerden herhangi birini yaparsanız, mahkeme reddi miras talebinizi kesin olarak reddeder.
Mağdur Olmamak İçin Ne Yapılmalı?
Gizli borç şokuyla karşılaşmamak adına izlenmesi gereken doğru hukuki rota şu şekildedir:
1.Mirasın Kapsamını Araştırın:İlk İşlem.
Vefat sonrası hiçbir mal varlığına dokunmadan, e-Devlet üzerinden ve ilgili kurumlardan (vergi dairesi, bankalar, tapu müdürlüğü) ölen kişinin borç ve alacak durumunu sorgulayın.
2.Hiçbir Mal Varlığına Dokunmayın:Süreç Boyunca.
3 aylık araştırma ve karar süresince terekeden para çekmeyin, mülkleri işletmeyin ve borç ödemesi yapmayın.
3.Sulh Hukuk Mahkemesine Başvurun:En Geç 3 Ay İçinde.
Mirasın borca batık olduğunu netleştirdiyseniz, vefat eden kişinin son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne resmi reddi miras dilekçesiyle başvurun.
