Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un müjdesini verdiği ve 2026’nın ilk çeyreğinde İstanbul’da, 2027 ortasında ise 81 ilde devreye alınacak sistemin detaylarını, Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç değerlendirdi.
İşte gayrimenkul sektöründe kartların yeniden dağıtılmasına yol açacak yeni sistemin tüm detayları…
Aynı Sokakta Milyonlarca Liralık Farklar Son Buluyor
Mevcut piyasada en büyük sorunlardan biri, aynı bölgede hatta aynı sokakta yer alan benzer iki daire arasında uçurum gibi fiyat farklarının olmasıydı. İlan sitelerindeki bilgi kirliliğine dikkat çeken Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yeni sistemin bu karmaşaya bir “dijital hafıza” ile son vereceğini belirtiyor.
Yeni kurulacak veri havuzunda şu bilgiler tek bir merkezde toplanacak:
- Tapu kayıtları ve kadastro bilgileri
- İmar planları ve mimari projeler
- Arsa özellikleri ve ulaşım imkânları
- Bölgedeki gerçek ve güncel satış rakamları
- Sosyal donatılar ve taşınmazın değerini etkileyen kriterler
“Bu sadece bir fiyat belirleme sistemi değil; gayrimenkul sektörünün dijital hafızası olacaktır. Doğru bilgi olmazsa doğru fiyat oluşmaz. Doğru fiyatın olmadığı yerde ise hem vatandaş hem sektör zarar görür.” — Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç
Tapuda “Düşük Beyan” Oyunu Bitiyor: Vergi Kaybı Engellenecek
Uzun yıllardır gayrimenkul alım-satımlarında tapu harcını ve gelir vergisini az ödemek adına mülklerin bedeli düşük gösteriliyordu. Değer Bilgi Merkezi sayesinde tapu işlemlerindeki satış bedelleri mercek altına alınacak. Artık tapu harçları ve emlak vergileri, sistemin belirlediği bilimsel ve gerçekçi değer haritası üzerinden hesaplanacak.
Bu durum kısa vadede mülk sahiplerini düşündürse de uzun vadede piyasaya adalet getirecek. Aynı değere sahip iki mülkten birinin az, diğerinin çok vergi ödediği haksız rekabet ortamı tamamen ortadan kalkacak.
Değer Bilgi Merkezi Sadece Alım-Satımda mı Kullanılacak?
Hayır, sistemin etki alanı sanılandan çok daha geniş. Yapay zekâ destekli bu devasa veri havuzu, gelecekte şu alanların da temel referans kaynağı olacak:
- Mahkemeler: Bilirkişi raporları bu verilere göre hazırlanacak, mülk davaları hızlanacak.
- Kamulaştırma: Devletin vatandaşa ödeyeceği kamulaştırma bedelleri adil şekilde belirlenecek.
- Bankalar: Kredi ekspertiz çalışmaları çok daha hızlı ve sağlıklı yürütülecek.
- Kentsel Dönüşüm: Hak sahipliği ve değer paylaşımları şeffaf kurallara bağlanacak.
- Yatırımcılar: Bölge analizleri ve doğru yatırım kararları için rehber olacak.
Önümüzdeki Birkaç Yıl İçinde Sektör Tamamen Değişecek
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile sahte ilanlara karşı başlayan mücadele, Değer Bilgi Merkezi ile zirveye taşınıyor. Önümüzdeki dönemde yapay zekâ destekli değerlemeler, dijital tapu süreçleri ve güvenli ödeme sistemleri bir arada çalışacak.
Kısacası; gayrimenkulde gerçek değeri gizlemek artık imkânsız hale geliyor. Gerçek değerin ortaya çıktığı yeni piyasa düzeninde ise hem vatandaş, hem dürüst sektör temsilcileri hem de devlet kazanacak.
