Özellikle ilk kez ev alacakların gözden kaçırdığı ve tapu aşamasında ya da anahtarı teslim aldıktan hemen sonra bütçeyi sarsan birçok “gizli” maliyet bulunuyor. İşte hayalinizdeki eve kavuşurken planlamanıza mutlaka dahil etmeniz gereken o görünmez giderler:
En Büyük Masraf: Tapu Harcı ve Döner Sermaye
Ev alım satım sürecinin en büyük ek masraf kalemini tapu harcı oluşturur.
- Tapu Harcı: Mevzuat gereği, aksi taraflarca kararlaştırılmadığı sürece satış bedelinin %4’ü oranında hesaplanır. Yasal olarak bu oran alıcı ve satıcı arasında %2 – %2 olarak eşit bölünür. Ancak piyasa teamüllerinde satıcılar bu masrafı tamamen alıcıya yükleyebilmektedir. Satın alma öncesinde bu konuyu netleştirmeniz hayati önem taşır.
- Döner Sermaye Bedeli: Tapu müdürlüklerinde her yıl güncellenen döner sermaye işletmesi bedeli ve yöresel katsayı farkı da tapu aşamasında nakit olarak tahsil edilir.
Gayrimenkul Danışmanı Komisyonu
Eğer evi bir gayrimenkul danışmanı aracılığıyla bulduysanız, yasal üst sınır olan %2 + KDV oranında hizmet bedeli ödemeniz gerekir. Hem alıcıdan hem satıcıdan ayrı ayrı alınan bu oran, bütçenizde önemli bir yer tutacaktır. Pazarlık aşamasında bu tutarın net olarak konuşulması son dakika sürprizlerini önler.
Banka ve Kredi Kullanım Masrafları
Evi nakit değil de konut kredisiyle alıyorsanız, bankaların talep ettiği ek masrafları da peşinatınıza eklemelisiniz:
- Ekspertiz Ücreti: Bankanın evin değerini belirlemek için gönderdiği SPK lisanslı değerleme uzmanının ücretidir.
- Kredi Tahsis Ücreti (Dosya Masrafı): Çekilen toplam kredi tutarının binde 5’ini geçmeyecek şekilde yasayla sınırlandırılmıştır.
- Zorunlu Sigortalar: Deprem sigortası (DASK) zorunludur. Ayrıca bankalar genellikle Konut Sigortası ve Kredi Hayat Sigortası gibi ek güvenceleri de talep eder.
Taşındıktan Sonra Başlayan “Görünmez” Giderler
Evin tapusunu almakla iş bitmiyor. Taşınma süreci ve sonrasındaki ilk ay, cüzdanınızı en çok zorlayacak dönemdir:
- Abonelik Başlatma Bedelleri: Elektrik, su, doğalgaz ve internet gibi temel hizmetlerin ilk açılışlarında ödenen güvence bedelleri ve depozitolar ciddi bir yekün tutar.
- Apartman / Site Yönetimi Demirbaş Payı: Yeni bir siteye taşınıyorsanız, site yönetimleri genellikle ilk giriş esnasında bir defaya mahsus veya avans niteliğinde “demirbaş/ortak alan” katılım bedeli talep edebilir.
- Tadilat ve Nakliye: Ev sıfır bile olsa avizeler, kornişler, ufak tefek boya-badana işleri ve profesyonel nakliye firması giderleri bütçede her zaman öngörülenden fazla yer kaplar.
İlk evinizi alırken bütçe planlaması yaparken, sadece evin satış bedelini değil; bu bedelin en az %7 ila %10’u kadar bir tutarı ek masraflar için kenarda nakit olarak bekletmeniz, sürecin stresini minimuma indirecektir.
