İstanbul başta olmak üzere birçok kentte güvenli konutlara geçişin ilk basamağını oluşturan riskli yapı tespiti, başvurudan yıkıma kadar 7 aşamalı bir süreçten geçiyor. 31 Aralık 2026 tarihine kadar riskli yapı kaydı oluşturan hak sahipleri “Yarısı Bizden” kampanyasından yararlanabilirken, kesinleşen kararların ardından başlayan 60+30 günlük yasal süre hayati önem taşıyor.
7 Adımda Riskli Yapı Tespit Süreci
- 1. Yetkili Kuruluşa Başvuru: Maliklerden biri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum veya kuruluşlara başvurarak süreci başlatır.
- 2. Teknik İnceleme ve Karot Alımı: Binanın taşıyıcı sistemi incelenir, mevcut projeyle uyumu kontrol edilir ve beton kalitesini belirlemek için karot numuneleri alınarak deprem performansı ölçülür.
- 3. Raporun İdareye Sunulması: Hazırlanan risk analiz raporu elektronik sistem üzerinden yetkili idareye iletilir. Varsa eksiklikler giderilir.
- 4. Tapuya Şerh ve Resmi Bildirim: Onaylanan rapor doğrultusunda tapu kütüğünün beyanlar hanesine “riskli yapı” şerhi işlenir. Durum maliklere e-Devlet, muhtarlık ilanı ve resmi tebligat yoluyla bildirilir.
- 5. 15 Günlük İtiraz Hakkı: Hak sahipleri, tebligatı aldıkları tarihten itibaren 15 gün içinde Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’ne veya yetkili belediyeye itiraz dilekçesi verebilir.
- 6. Teknik Heyet İncelemesi: Üniversite ve bakanlık temsilcilerinden oluşan heyet itirazı teknik yönden değerlendirir. İtiraz reddedilirse veya itiraz edilmezse riskli yapı kararı kesinleşir.
- 7. Tahliye ve Yıkım (60 + 30 Gün): Karar kesinleştiğinde maliklere ilk etapta en az 60 gün tahliye ve yıkım süresi tanınır. Bu sürede işlem yapılmazsa, 30 günlük ek süre verilir. Süre sonunda idare re’sen yıkım sürecini işletir.
Karar Alınmazsa Hizmetler Kesiliyor
Riskli yapı tespitinin kesinleşmesiyle birlikte maliklerin önünde iki temel yol bulunuyor:
- Yeniden Yapım: Yıkıp yeniden yapma, müteahhit belirleme veya kat karşılığı anlaşmalar için kat maliklerinin salt çoğunluğu (%50 + 1) yeterli oluyor.
- Bina Güçlendirme: Yapı teknik olarak uygunsa ve mevzuat şartları sağlanıyorsa, kat maliklerinin %80 çoğunluğu ile güçlendirme kararı alınabiliyor.
Tanınan 90 günlük yasal sürede çoğunluk sağlanamaz veya bir uzlaşmaya varılamazsa; belediyeler yapının elektrik, su ve doğal gaz bağlantılarını keserek tahliye sürecini zorunlu kılıyor. Uzmanlar, hem hak kaybı yaşamamak hem de mağduriyetlerin önüne geçmek adına lisanslı kuruluşlarla çalışılmasını ve 15 günlük yasal itiraz sürelerinin titizlikle takip edilmesini öneriyor.
