Emlak temsilcileri, yükselen mazot fiyatlarını ve kişisel ulaşım giderlerini gerekçe göstererek evinin değerinin çok üzerinde kira talep eden mülk sahiplerinin sayısının hızla arttığına dikkat çekiyor.
Yan Binadaki İlan Fiyatları Yapay Köpük Oluşturuyor
Piyasada fiyat dengesini bozan en temel unsurlardan biri, “emsal üzerinden fiyatlama” mekanizması olarak öne çıkıyor. Özellikle kiracısının tahliye olduğu boş konutlarda süreç çok daha hızlı işliyor. Yan binadaki veya çevredeki yüksek fiyatlı internet ilanlarını referans alan ev sahipleri, “Onun evi bu fiyatsa benimki de eder” mantığıyla hareket ediyor. Sınırlı konut arzından faydalanılarak zincirleme şekilde yükseltilen bu ilk rakamlar, kısa sürede bölgenin yeni piyasa standardı hâline gelerek yapay bir fiyat köpüğü yaratıyor.
Kişisel Gider Artışı Kiracıya Fatura Edilemez
Öte yandan, bireysel yaşam maliyetlerindeki artışı kiracıya yansıtma eğilimi de her geçen gün yaygınlaşıyor. Akaryakıt, aidat ve genel bakım giderlerindeki yükselişi gerekçe gösteren bazı ev sahipleri, taşınmazın gerçek değerinden bağımsız zam taleplerinde bulunuyor. Uzmanlar ise konutun kira bedelini ev sahibinin kişisel masraflarının değil; bölgedeki arz-talep dengesi ile konutun somut niteliklerinin belirlemesi gerektiğini vurgulayarak, maliyet artışlarının doğrudan kiraya yansıtılmasının piyasa gerçekleriyle bağdaşmadığını ifade ediyor.
Büyükşehirlerde Yıllık Artış Yüzde 62’ye Ulaştı
Sektör verilerine göre, İstanbul’da son bir yıllık kira artış oranı yüzde 62 seviyesine ulaşmış durumda. Özellikle okula, iş merkezlerine ve toplu taşımaya yakın merkezi lokasyonlarda arz yetersizliği nedeniyle birkaç yüksek fiyatlı ilan bile tüm bölgenin beklentisini yukarı çekebiliyor. İstanbul’u ortalama kira bedellerinde Muğla (40.940 TL), Ankara (34.440 TL), İzmir (33.369 TL) ve Antalya (29.306 TL) takip ediyor.
Oda Kiraları Dahi Asgari Ücret Sınırında
Bütün bir evi kiralamanın imkânsızlaştığı İstanbul’da vatandaşlar çareyi alternatif çözümlerde arıyor. Tek başına eve çıkamayan öğrenciler, çalışanlar ve şehre yeni taşınanlar ortak ev ve oda kiralama seçeneğine yöneliyor. Ancak oda fiyatları dahi asgari ücret sınırlarını zorluyor. Kadıköy, Beşiktaş, Şişli ve Sarıyer gibi merkezi ilçelerde kiralık oda fiyatlarının 15 bin liradan başlayıp 30 bin liraya kadar dayanması, barınma krizinin ulaştığı tehlikeli boyutu gözler önüne seriyor.
