Nominal Fiyat Artışı Peşinat Biriktirmeyi Zorlaştırıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, eylül ayında Konut Fiyat Endeksi yıllık bazda yüzde 22,3 artış kaydederken, enflasyondan arındırıldığında reel olarak yüzde 5,7 geriledi. Aynı dönemde üç büyük ildeki yıllık nominal fiyat artışları ise şu şekilde gerçekleşti:
- İstanbul: %26,8
- Ankara: %22,0
- İzmir: %21,0
Rakamlar reel bir gerilemeye işaret etse de evlerin Türk Lirası cinsinden etiket değerinin artmaya devam etmesi, peşinat biriktirmeye çalışan alıcıları zorluyor. Artan kira ve temel yaşam giderlerinin tasarruf kapasitesini daraltması, gelir artışının konut fiyatlarıyla arasındaki makası kapatamamasına neden oluyor.
İlan Fiyatları ile Değerleme Raporları Ayrışıyor
Piyasadaki fiyat hareketleri, verinin kaynağına göre farklılık gösteriyor. BETAM ve sahibinden.com iş birliğiyle hazırlanan raporda, eylül döneminde satılık konut ilan fiyatlarının yıllık yüzde 19,6 arttığı, reel bazda ise yüzde 7,8 düştüğü görülüyor. Aynı raporda konut talep göstergesinin bir önceki aya kıyasla yüzde 6,4 gerilediği dikkat çekiyor.
Uzmanlar, ilan sitelerindeki rakamların satıcıların talep ettiği başlangıç fiyatlarını yansıttığını, TCMB endeksinin ise bankaların ekspertiz (değerleme) raporlarına dayandığını vurguluyor. Pazarlık payları ve satıcıların ilk etapta yüksek fiyat belirleme eğilimi, iki veri seti arasındaki farkın temel nedenini oluşturuyor.
Toplam Satışlar Düşerken İpotekli Satışlar Arttı
TÜİK verilerine göre eylül ayında toplam 142 bin 390 konut satışı gerçekleşti. Yıllık bazda toplam satışlar yüzde 9,3 azalırken, ipotekli (kredili) satışlar yüzde 5,1 artarak 23 bin 397 adede ulaştı. İpotekli satışların toplam satışlar içindeki payı yüzde 16,4 seviyesinde kaldı; satışların yüzde 83,6’sı ise krediye başvurmadan gerçekleştirildi.
Aynı dönemde ilk el (sıfır) konut satışları yıllık yüzde 3,9 artışla 51 bin 519 olurken, ikinci el konut satışları yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871 olarak kaydedildi. İnşaat firmalarının sunduğu özel ödeme kampanyaları ilk el konutlara olan ilgiyi canlı tutarken, yüksek kredi faizleri ikinci el piyasasını baskılamaya devam ediyor.
Olası Faiz İndirimi Taksitleri Nasıl Etkiler?
TCMB verilerinden derlenen bilgilere göre eylül ayında yıllık ortalama konut kredisi faizi yüzde 41,91 düzeyinde seyretti. Piyasalarda aralık ayı için politika faizinin yüzde 35 seviyesine çekilebileceği yönündeki beklentiler, konut kredisi maliyetlerinin ne zaman ve ne ölçüde düşeceği sorusunu gündeme taşıyor.
2 milyon TL tutarında ve 120 ay vadeli bir konut kredisinde, aylık faiz oranlarındaki değişimin taksitlere yansıması şöyle hesaplanıyor (sigorta ve ek masraflar hariç):
| Aylık Faiz Oranı | Aylık Taksit Tutarı |
| %3,00 | ~61.780 TL |
| %2,50 | ~52.724 TL |
| %2,00 | ~44.096 TL |
Faiz oranındaki 1 puanlık düşüş aylık taksitte yaklaşık 17 bin 684 TL avantaj sağlasa da sektör temsilcileri önemli bir riske dikkat çekiyor: Faiz indirimleriyle birlikte konut fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesi, alıcının çekeceği kredi miktarını büyüterek faiz düşüşünden elde edilecek tasarrufu eritebilir. Ayrıca politika faizindeki indirimlerin bankaların uzun vadeli konut kredisi faizlerine yansıması; mevduat maliyetleri ve enflasyon beklentilerine bağlı olarak zamana yayılabiliyor.












