15 Gün Süre, Aksi Hâlde Ceza Var
Yeni uygulamaya göre, şüpheli işlemler tespit edilerek alıcı ve satıcılara resmi yazılar gönderiliyor. Eğer belirtilen 15 günlük süre içinde eksik tapu harcı ödenmezse, hem alıcı hem de satıcıya yüzde 25 oranında ceza uygulanacak.
Denetimler ilk etapta İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa gibi büyükşehirlerde başladı. GİB, Mekânsal Veri Analizi Sistemi’ni kullanarak, satış fiyatlarının piyasa koşullarına göre düşük olup olmadığını analiz ediyor.
200 Bin İşlem Riskte
TÜİK verilerine göre 2024 yılında Türkiye genelinde 1,3 milyon konut satışı gerçekleşti. Bu satışların yaklaşık %40’ı büyükşehirlerde oldu. Sektör temsilcileri, bu illerde konut satışlarının %30-40’ında gerçek satış bedelinin düşük gösterildiğini belirtiyor. Bu da yaklaşık 150 ila 200 bin işlemin risk altında olduğu anlamına geliyor.
Ev Ev Dolaşarak Kontrol Yapılıyor
İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, denetimlerin kapsamını şu sözlerle özetledi:
“Tapu kayıtlarından evin kiracılı olup olmadığı araştırılıyor. Ekipler sahada kapı kapı dolaşıp kiracı var mı, ne kadar kira ödüyor soruyorlar. Düşük satış beyanları da mercek altında.”
Satışta belirtilen bedel, bölgedeki ortalamanın altında kalıyorsa vergi daireleri hem bilgi talep ediyor hem de gerektiğinde resen vergi tahakkuku yapıyor.
Tapu Harcı Farkı Kapanmalı
Tüm Emlak Danışmanları Birliği Başkanı Hakan Akçam, rayiç bedel ile gerçek satış bedeli arasındaki makasın kapatılması gerektiğini söyledi:
“Vatandaş, gayrimenkulü aldığı fiyattan tapu işlemi yapmalı. Bu fark için bir kereye mahsus yapılandırma ya da vergi affı yapılmalı.”
Ayrıca tapu harçlarının düşürülmesi gerektiğine dikkat çeken Akçam, yüksek rayiç bedellerin vatandaşın vergi yükünü artırdığını ifade etti. Tapu harcı eksik ödenirse hem alıcı hem satıcıdan gecikme faizi de tahsil edilecek.
Kayıt Dışılığa Karşı Sıkı Denetim
Tapuda düşük bedel gösterilerek vergi kaçırılmasının önüne geçmek isteyen Maliye Bakanlığı, hem ilan sitelerinden hem emlak ofislerinden bilgi talep ederek kayıt dışı işlemleri ortaya çıkarıyor. Uzmanlar, vatandaşları uyarıyor:
- Gerçek satış bedelini beyan edin
- Tapu harcınızı zamanında ve doğru şekilde ödeyin
- Vergi cezası ve gecikme faiziyle karşılaşmamak için resmi bildirimleri ciddiye alın
