Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu’nun dikkat çektiği yeni dönemde, sadece farkı ödemek yeterli olmuyor; Maliye “ispat” şartı getiriyor.
Neden Önce Düşük, Sonra Yüksek?
Vatandaşların tapu değerini sonradan yükseltmek istemesinin altında yatan en büyük neden, 5 yıllık değer artışı kazancı vergisi. Satın aldığı evi 5 yıl dolmadan satmak isteyen bir kişi, aradaki kazanç farkı üzerinden yüksek gelir vergisi ödememek için, geçmişte düşük gösterdiği “alış bedelini” gerçeğe çekmeye çalışıyor. Ayrıca hisseli tapularda diğer hissedarların “şufa” (önalım) hakkını kullanırken düşük bedel üzerinden payı ucuza almasını engellemek de bir diğer motivasyon kaynağı.
Pişmanlık Dilekçesi Artık Tek Başına Yetmiyor
Eskiden vergi dairesine başvurup pişmanlık zammı veya cezasıyla birlikte harç farkını ödemek, tapu değerini yükseltmek için yeterli kabul ediliyordu. Ancak Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı son iç genelgelerle kurallar değişti:
- İspat Zorunluluğu: Artık sadece dilekçe vermek yetmiyor. Değer yükseltmek isteyenlerin, o dönemdeki gerçek bedeli banka kayıtları, kredi ekspertiz raporları veya satış sözleşmeleri gibi somut belgelerle ispatlaması gerekiyor.
- İnceleme Yetkisi: Maliye, sunulan belgeleri ikna edici bulmazsa vergi incelemesi başlatma hakkını saklı tutuyor.
- Zamanaşımı Sınırı: Tapu değerini yükseltme işlemi, satışın üzerinden geçen 5 yıllık zamanaşımı süresiyle sınırlı. Bu süre dolduktan sonra düzeltme yapılması mümkün değil.
Başvuru Tapuya Değil, Vergi Dairesine
Haberin en dikkat çekici noktalarından biri de usul hatası. Birçok vatandaş bu işlem için Tapu Müdürlüklerine gitse de, değer yükseltme işlemleri doğrudan gayrimenkulün bulunduğu yerdeki Vergi Dairesi üzerinden yürütülüyor.
Yol Yakınken Gerçek Bedeli Beyan Edin
Maliye’nin dijital analiz araçlarıyla değer artış kazançlarını yakın takibe aldığını belirten uzmanlar, sonradan “pabucun pahalıya patlamaması” için en güvenli yolun, satış esnasında gerçek bedeli beyan etmek olduğunu vurguluyor. İspat edilemeyen her değer yükseltme talebi, ağır vergi cezaları ve faiz riskini de beraberinde getiriyor.