Mahkeme, kiracının rızasıyla yapılan kira artışlarında, sonradan fazla ödeme iddiasıyla iade talep edilemeyeceğine hükmetti.
Dava Konusu: %25 Sınırı Aşıldı İddiası
Davacı kiracı, İzmir Karabağlar’daki bir konutun kira bedelinin sözleşmede belirlenen oranın ve Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan %25 artış sınırının üzerinde artırıldığını öne sürerek, fazla ödenen kira bedellerinin iadesini talep etti.
Kiracı, ev sahibinin satış baskısı yaratarak aylık kirayı 7.000 TL’ye çıkardığını, bu artışın hem sözleşmeye hem de kanuni sınırlamalara aykırı olduğunu savundu.
Ev sahibi ise kiracının artışı kendi rızasıyla kabul ettiğini, kira bedelinin emsallere göre hâlâ düşük olduğunu belirterek davanın reddini istedi.
Mahkeme: Rıza Varsa İade İstenemez
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi, 27 Haziran 2025 tarihli kararında (E.2024/3426, K.2025/1209), sözleşme serbestisine dikkat çekti.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
“Sözleşme serbestisi kapsamında kiracı ve kiraya veren yeni dönem için her zaman sözleşme koşullarında değişiklik yapabilirler.
Türk Borçlar Kanunu’na eklenen geçici maddeler ile %25 oranında artış sınırı kiracı lehine yapılan bir düzenleme olup, kiracının bunu aşan nitelikteki kira artış oranını kabul etmemesi ile hüküm doğurmayacaktır.
Ancak kiracının rızası ile sözleşmedeki yeni kira bedelinin düzenlenmesi kapsamında ödediği fazla miktardaki kira bedelleri bu sınırlamaya tabi değildir.”
Mahkeme, kiracının iradesinin fesada uğradığına (örneğin tehdit veya baskı altında karar verdiğine) dair somut bir delil bulunmadığını da vurgulayarak, fazla ödemenin iadesi talebini “dürüstlük kuralına aykırı” buldu.
Aşan Zam Her Zaman Geri Alınamaz
Mahkeme, kiracının istinaf başvurusunu esastan reddetti. Böylece, kiracının kendi rızasıyla kabul ettiği kira artışlarının sonradan TÜFE veya %25 sınırını aşması durumunda dahi geriye dönük iade talep edilemeyeceği yönünde emsal bir değerlendirme yapılmış oldu.
Ne Anlama Geliyor?
Bu karar, kiracıların kira artışı konusunda sözlü veya yazılı olarak rıza göstermeleri halinde, sonradan “fazla ödeme” gerekçesiyle geri talepte bulunamayacaklarını ortaya koyuyor. Ancak, kiracının rızasının baskı, tehdit veya irade fesadı sonucu oluştuğu kanıtlanırsa durum değişebilir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi, E. 2024/3426 — K. 2025/1209 — Karar Tarihi: 27.06.2025
