Guinness Rekorlar Kitabı’na Giren “Hayalet” Dev: Goldin Finance 117
Yapımına 2008 yılında başlanan, 595,5 metre yüksekliğiyle tamamlandığında lüks bir otele ve devasa bir çatı havuzuna ev sahipliği yapması planlanan Goldin Finance 117, bugün “dünyanın en yüksek boş binası” unvanını taşıyor. Geliştirici firmanın finansal krize girmesiyle tam 18 yıldır tamamlanamayan bu dev yapı, Çin’in “hayalet şehirler” ve bitmeyen inşaatlar gerçeğinin en somut örneği.
Pekin yönetiminin 2020 yılında aşırı borçlanmanın önüne geçmek amacıyla kredi musluklarını kısması; Evergrande, Country Garden ve Vanke gibi emlak devlerini büyük bir likidite krizine sokmuştu. Bu durum, sadece bireysel konut projelerini değil, Goldin Finance 117 gibi prestij projelerini de vurdu.
Emlak Yatırımlarında Büyük Çöküş
Krizin derinliği resmi verilere de doğrudan yansıyor. Son açıklanan raporlara göre:
- Ülke genelindeki gayrimenkul geliştirme yatırımları yıllık bazda yüzde 18 geriledi.
- Konut yatırımlarında yaşanan düşüş ise yüzde 17,8 seviyesine ulaştı.
Konut fiyatlarının durgun seyretmesi ve piyasaya olan güvenin sarsılması, potansiyel alıcıları gayrimenkul sektöründen uzak tutuyor. Kriz o kadar sıra dışı boyutlara ulaştı ki, geçtiğimiz dönemde yakınlarını kaybeden bazı kişilerin, yüksek mezar ve cenaze masraflarından kaçınmak için cenaze küllerini bu boş ve ucuz apartman dairelerine yerleştirdiği ortaya çıkmış, Çin hükümeti bu durumu yasaklamak zorunda kalmıştı.
“Krizin Temeli: Her Zaman Yükselecek İnancı”
Finans analistleri, Çin’deki emlak krizinin temelinde “gayrimenkul fiyatlarının her zaman yükseleceğine dair sarsılmaz inanç” ve borçla finanse edilen agresif büyüme modelinin yattığını belirtiyor. Uzmanlara göre, geliştiriciler daireleri henüz satmadan veya kiralamadan önce tedarikçilere ödeme yapmakta ve projeleri fonlamakta zorlanıyor. Çin’in artık altyapı ve emlak odaklı büyüme yerine, iç tüketime dayalı yeni bir ekonomik modele geçmesi gerektiği savunuluyor.
Dev Gökdelen İçin Yeni Bir Umut Işığı
Tüm bu karamsar tabloya rağmen, Tianjin’deki “hayalet gökdelen” Goldin Finance 117 için yeni bir dönüm noktasına girildi. Mahkeme süreçleri ve iflas tasfiyelerinin ardından, projenin tamamlanması için inşaat çalışmaları yeniden canlandırıldı.
Devlet medyasında yer alan bilgilere göre, binanın tepesine elmas şeklinde ikonik bir taç yerleştirildi ve projenin kiralama süreçleri büyük ölçüde tamamlandı. Aralarında devlet kuruluşlarının da bulunduğu birçok şirketin binadan alan satın aldığı ve yapının 2027 yılının ilk yarısında tamamen açılmasının beklendiği belirtiliyor. Eğer bu plan gerçekleşirse, dev kule nihayet “dünyanın en yüksek boş binası” unvanından kurtulmuş olacak.
Ancak bu devasa projenin kurtarılması, Çin genelindeki yüz binlerce yarım kalmış konut projesinin ve borç krizinin tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor. Gayrimenkul sektörü, Çin hükümetinin öncelikli destek alanı olmaktan çıkarken, piyasanın kendi dinamikleriyle nasıl dengeleneceği küresel ekonomi çevreleri tarafından yakından takip ediliyor.
