Peki, bu emsal karar ne anlama geliyor? Hangi şartlarda fazla ödenen kiralar geri talep edilebilir? İşte mülk sahiplerini ve kiracıları yakından ilgilendiren yasal sürecin tüm detayları…
Yargıtay Son Noktayı Koydu: Sınırı Aşan Miktar Geçersiz!
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin emsal kararına göre; kira sözleşmelerinde belirlenen veya kanunen uygulanması gereken azami artış oranlarının (geçmiş dönemdeki %25 sınırı ya da güncel 12 aylık TÜFE ortalaması) üzerinde yapılan zamlar haksız kabul ediliyor.
Kararda, kanuni oranları aşacak şekilde yapılan artışların fazla miktar yönünden geçersiz olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda kiracılar, yasal sınırın üzerinde ödemek zorunda kaldıkları tutarları “sebepsiz zenginleşme” hükümlerine dayanarak geri isteme hakkına sahip oldu.
Her Fazla Ödeme Geri Alınabilir mi? (Kritik Detaylar)
Yargı kararları, fazla ödenen kiranın iadesinde bazı önemli şartların altını çiziyor. Kiracıların hak kaybına uğramaması için şu detaylara dikkat etmesi gerekiyor:
- İhtirazi Kayıt (Çekince) Koyarak Ödeme Yapmak: Fazla ödemeyi geri alabilmenin en güçlü yolu, banka kanalıyla ödeme yaparken açıklama kısmına “Yasal sınırın üzerindeki fazlaya dair haklarım saklı kalmak kaydıyla (ihtirazi kayıtla) ödenmiştir” ibaresini eklemektir.
- Baskı ve Tahliye Tehdidi Altında Ödeme (İrade Fesadı): Eğer ev sahibi kiracıyı evden çıkarmakla, mülkü satmakla tehdit ederek veya baskı (ikrah) uygulayarak bu zammı kabul ettirdiyse; kiracı rızası dışında ödeme yaptığını ispatlayarak (WhatsApp mesajları, ihtarnameler, tanıklar vb.) iade talep edebilir.
- Sessiz Kalmak “Zımni Kabul” Sayılabilir: Mahkemeler, hiçbir baskı altında olmadan, ihtirazi kayıt koymadan ve uzun süre sessiz kalarak yapılan fazla ödemeleri “rızayla yapılan ödeme” ve dürüstlük kuralına aykırılık olarak değerlendirip iade talebini reddedebiliyor. Bu nedenle yasal sınırın üzerinde bir taleple karşılaşıldığında vakit kaybetmeden yazılı itirazda bulunmak büyük önem taşıyor.
Geriye Dönük Hak Arama Süresi Ne Kadar?
Yasal sınırın üzerinde yapılan ödemelerin iadesi için açılacak davalar, Türk Borçlar Kanunu’nun “Sebepsiz Zenginleşme” hükümlerine tabidir. Bu kapsamda zaman aşımı süreleri şu şekildedir:
- 2 Yıl: Kiracının fazla ödeme yaptığını öğrendiği (fark ettiği) tarihten itibaren.
- 10 Yıl: Her halükarda fazla ödemenin yapıldığı tarihten itibaren.
Kiracılar Nasıl Bir Yol İzlemeli?
Hukukçular, yasal sınırın üzerinde kira ödemek zorunda kalan kiracıların şu adımları izlemesini öneriyor:
- Öncelikle geçmişe dönük banka dekontları, kira sözleşmesi ve yapılan artış oranlarını karşılaştırarak net fazla ödeme tutarını belirleyin.
- Ev sahibine noter aracılığıyla ihtarname göndererek fazla ödenen bedelin iadesini talep edin.
- Uzlaşma sağlanamaması durumunda, zorunlu arabuluculuk sürecine başvurun. Arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi’nde dava açarak hakkınızı arayabilirsiniz.
Hem ev sahiplerinin hem de kiracıların yasal sınırları bilerek hareket etmesi, ileride yaşanabilecek ciddi hukuki ve maddi kayıpların önüne geçecektir.
