Sektör paydaşlarının ve analizcilerin yanılgıya düşmemesi adına, TÜİK’in e-Hizmetler (MEDAS) veri tabanından derlediğimiz Haziran 2026 ilk el (sıfır) konut satışları ile bu satışların içindeki ipotekli işlem hacmini mercek altına aldık.
İlk El Konut Satışları: 40 Bin Eşiği Yeniden Aşıldı
Haziran 2026’da Türkiye genelinde ilk el konut satışları 43 bin 406 adet olarak gerçekleşti. Bu rakam, hem dönemsel hem de tarihsel açıdan piyasada net bir toparlanma sinyali veriyor.
- Haziran Ayları Rekorları: Son 14 yıla bakıldığında, en düşük Haziran ayı ilk el satışı 2019 yılında 25 bin 202 adet ile yaşanırken, zirve 66 bin 860 adet ile pandemi dönemindeki (2020) agresif kredi kampanyasıyla kaydedilmişti.
- En Yüksek 8. Haziran: Bu yıl ulaşılan 43 bin 406 adetlik satış, 2013 yılından bu yana en yüksek 8. Haziran ayı performansı oldu. Ayrıca, 2021 yılındaki 45 bin 743 adetlik hacmin ardından ilk el konut satışlarında tekrar 40 binli rakamlara geri dönüldü.
- İlk Yarı Toplamı Uyanışta: 2026’nın ilk 6 ayında (Ocak-Haziran) toplam ilk el konut satışı 221 bin 487 adede ulaştı. En düşük ilk yarı performansının 2024’te (189 bin 426 adet) kaldığı düşünülürse; 300 binlerden 200 binli seviyelere gerileyen piyasanın, 2019 yılındaki kırılma noktalarından destek alarak yeniden yukarı yönlü bir tırmanış trendine girdiğini söylemek mümkün.
İlk El İpotekli Satışlar: Bankalar Projeleri Desteklemeye Başladı
Haziran ayında gerçekleşen 43 bin 406 adetlik ilk el satışın %14,2’sini (6 bin 186 adet) ipotekli işlemler oluşturdu.
Özellikle finansmana erişimin zor olduğu bu dönemde, ilk el ipotekli satışlardaki kıpırdanma dikkat çekici:
Finansmanda 2 Kat Artış: 2025 yılı Haziran ayında sadece 3 bin 595 adet olan ilk el ipotekli konut satışı, 2026 Haziran’ında 6 bin 186 adede yükseldi. Bu durum, bankacılık ve finans kurumlarının inşaat proje firmalarına yönelik kredi mekanizmalarını yeniden devreye almaya başladığını net bir şekilde gösteriyor.
Yılın ilk yarısı (Ocak-Haziran) bazında bakıldığında ise toplam sıfır konut ipotekli satışı 33 bin 805 adet olarak kayıtlara geçti. Bu hacim, 14 yıllık geçmişin en düşük 4. ilk yarı değeri olsa da 2024’ün dip noktası olan 13 bin 660 adetten sonra yönünü yukarı çevirmiş durumda.
Yabancıya Satışta “Vatandaşlık” Cazibesi Sona mı Erdi?
Haziran 2026’da yabancılara yapılan konut satışı 2 bin 15 adet olarak gerçekleşti. GPPS olarak yabancıya konut satış verilerini, pasaportla vatandaşlık uygulamasının radikal biçimde başladığı 2017 yılı referansıyla analiz ediyoruz. Ortaya çıkan tablo, bu modelin artık eski çekiciliğini kaybettiğini doğruluyor.
- Tarihi Diplere Yakınız: 2017-2026 yılları arasındaki Ocak-Haziran dönemleri incelendiğinde, bu yılın ilk 6 ayında gerçekleşen 9 bin 83 adetlik toplam satış, son 10 yılın en düşük ilk yarı performansı olarak kayıtlara geçti.
- Zirveden Çok Uzaktayız: Yabancıya satışın tavan yaptığı 2022 yılının ilk yarısında 38 bin 105 adet konut satılırken, bugün adet bazında neredeyse sistemin başladığı ilk yıllara geri dönülmüş vaziyette.
GPPS’ten İki Önemli Çağrı ve Çözüm Önerisi
Piyasanın gerçek röntgenini çekebilmek ve doğru stratejiler geliştirebilmek adına ekonomi yönetimine ve TÜİK’e çağrımızı yineliyoruz:
- İpotekli Satışlar Bültende Ayrıştırılmalı: TÜİK, hazır bültende ipotekli satışları tek bir kalem olarak sunuyor. Ancak inşaat, proje geliştirme ve gayrimenkul değerleme sektörleri bu veriyi genel bir veri olarak kabul edip hatalı kararlar alabiliyor. Sıfır konut üreticilerinin finansman talebini ölçebilmek için bültende 1. el ve 2. el ipotekli satışların ayrı ayrı yayımlanması bir zorunluluktur.
- Yabancıya Satışta Yeni Model Şart: Vatandaşlık odaklı mevcut pasaport-konut modeli radikal bir şekilde revize edilmeli veya kaldırılmalıdır. Ayrıca, tıpkı iç piyasada olduğu gibi yabancıya yapılan konut satışları da 1. el ve 2. el kırılımıyla raporlanmalıdır.
- Alternative Finansman Desteklenmeli: Banka kredilerinin sınırlı kaldığı dönemlerde, Tasarruf Finansman Kuruluşlarının (faizsiz evim modelleri vb.) özellikle ilk el / sıfır konut alımlarına yönlendirilmesi ve bu modelin teşvik edilmesi sektöre can suyu olacaktır.
