Konut Fiyatlarında “Balon” Oluşmasının Temel Nedenleri
Konut piyasasında yaşanan sert fiyat artışlarının ve oluşan fiyat balonunun arkasında hem makroekonomik hem de jeopolitik birçok dinamik yer alıyor:
- Bölgesel ve Jeopolitik Göç: Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler ve Suriye iç savaşı sonrası oluşan yoğun nüfus hareketi.
- Vatandaşlık Karşılığı Satışlar: Yabancılara yönelik vatandaşlık edinimi karşılığı konut satışı uygulamasının talep üzerindeki etkisi.
- Finansal Güven ve Birikim Eğilimi: Yüksek enflasyon ortamında konutun bir birikim ve servet koruma aracı olarak görülmesi.
- Sosyal Konut Arzındaki Yetersizlik: Kentsel dönüşüm ve kamusal yatırımların varlığına rağmen, dar ve orta gelir grubuna yönelik uygun maliyetli sosyal konut üretiminin piyasa ihtiyacının gerisinde kalması.
Sert Bir “Balon Patlaması” Neden Beklenmiyor?
Ekonomistlerin değerlendirmelerine göre, Türkiye konut piyasasında klasik anlamda ani ve sert bir fiyat çöküşü beklenmiyor. Bunun başlıca nedenleri şu şekilde sıralanıyor:
- Düşük İpotekli Satış Payı: Konut alımlarında banka kredisi kullanım oranının düşük olması, olası kredisel kriz riskini sınırlandırıyor.
- Güvenli Liman Algısı: Enflasyonist dönemlerde konutun halen en dayanıklı yatırım araçlarından biri olarak kabul görmesi.
- Demografik Talep: Hanehalkı büyüklüğünün küçülmesiyle birlikte bireysel konut ihtiyacının sürekli canlı kalması.
Yüksek seyreden konut kredisi faizleri, artan peşinat yükü ve alım gücündeki gerileme nedeniyle reel fiyatlar düşse dahi son tüketicinin konuta erişimi zorlaşmaya devam ediyor. Konut krizine kalıcı çözüm için maliyet odaklı sosyal konut projelerinin hız kazanması gerektiği vurgulanıyor.
