Emlak Komisyonu Ne Kadar Olmalı?
Gayrimenkul danışmanlarının talep edeceği hizmet bedelinin çerçevesi mevzuatla belirlenmiş durumda. Konunun hukuki dayanağına değinen Olcay Selvi, temel uygulamanın 6098 sayılı Borçlar Kanunu’na dayandığını ancak uygulanacak oranların Ticaret Bakanlığı’nın Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliği ile netleştiğini belirtti.
Mevzuata göre satış işlemlerinde komisyon oranı en fazla %4 olarak uygulanırken, kiralama işlemlerinde ise tavan sınır 1 aylık kira bedelidir (KDV hariç). Dolayısıyla gayrimenkul danışmanının kiralama sürecinde bir kira bedeline kadar hizmet ücreti talep etmesi tamamen yasaldır.
Hizmet Bedelini Kiracı mı Öder, Ev Sahibi mi?
Sektörde en çok tartışılan konulardan biri de bu ücretin kimin cebinden çıkacağı. Yönetmeliğe göre aksi kararlaştırılmadıkça komisyonun taraflar arasında paylaştırılması da mümkün. Ancak Türkiye’deki mevcut piyasa şartları yükü büyük oranda kiracının üzerine bindiriyor.
Selvi, bu durumun temelinde iktisadın arz-talep dengesi yattığını vurgulayarak dünyadan örnekler verdi:
“Kiralamalarda hizmet bedeli genellikle bir kira oranında alınır. Mevzuatta bu ücretin kesin olarak ev sahibinden mi yoksa kiracıdan mı alınacağı açıkça dikte edilmemiştir. Kiralık ev arzının yüksek olduğu dönemlerde veya ülkelerde bu bedeli ev sahipleri üstlenir. Ancak ülkemizde kiralık konut bulmak zor olduğu için talep yüksek, arz yetersizdir. Bu nedenle piyasa koşulları gereği ücret kiracı tarafından ödeniyor.”
İlerleyen dönemde konut arzının artmasıyla birlikte bu dengelerin değişebileceğini belirten uzmanlar, gelecekte ev sahiplerinin de bu bedeli üstlendiği bir modelin oluşabileceğine dikkat çekiyor.
Yasal Tavanın Üzerindeki Taleplere Dikkat!
Emlak danışmanının belirten yasal sınırın üzerinde ücret talep etmesinin hukuka aykırı olduğunun altı çiziliyor. Taşınmaz ticareti yetki belgesine sahip, vergisini ödeyen ve sözleşmeli çalışan gayrimenkul danışmanlarının sundukları hizmet karşılığında bu yasal ücreti alma hakkı bulunuyor.
Emlak sektöründeki hizmet bedellerinin mevcut şartlarda makul olduğunu belirten Selvi, sahadaki duruma da değinerek yetkili danışmanların çoğu zaman bu hizmet bedellerini tam ve zamanında tahsil etmekte bile zorlandığını ifade etti.
Özetle; kiralama işlemlerinde 1 aylık kira bedeli tutarında emlak komisyonu alınması yasal tavan sınırdır. Ancak bu sınırın üzerindeki her türlü ek talep mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
