Düzenlemede Neler Değişti?
Daha önce yatırım amaçlı alımları frenlemek için uygulanan kurala göre; kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının üzerine kayıtlı en az bir konutu bulunan kişilere kullandırılacak kredi tutarı yüzde 75 oranında düşürülüyordu. BDDK’nın yeni kararıyla bu sınır yukarı çekildi:
Kısıtlama Üçüncü Konuta Kaydı: Yüzde 75’lik kredi-değer oranı indirimi artık yalnızca en az iki konutu bulunan aileler için, yani üçüncü konut alımlarında uygulanacak. Tek konutu olanlar standart kredi limitlerinden yararlanabilecek.
Hisseli Tapulara Muafiyet: Bir konutta yüzde 50 veya daha az hisseye sahip olanların bu mülkleri, konut sahipliği hesabına dahil edilmeyecek. Ancak ikiden fazla konutta hissesi bulunanlar bu muafiyetten yararlanamayacak.
Kentsel Dönüşüm İstisnası: Aile bireylerinin sahip olduğu bir konutun riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılması veya hakkında yıkım kararı alınması durumunda, bu nitelikteki konutlardan yalnızca biri sahiplik değerlendirmesi dışında tutulacak.
Satışlardaki Sert Düşüş Kararda Etkili Oldu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, konut piyasasındaki daralmayı gözler önüne sermişti. Ekim ayında konut satışları 131 bin 72 adetle geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,3, bir önceki aya göre ise yüzde 7,9 oranında geriledi. Ocak-Ekim dönemindeki toplam satışlar da geçen yıla kıyasla yüzde 9,2 azalarak 1 milyon 223 bin 991 seviyesinde kaldı. Ekim ayında satılan her 100 konuttan yalnızca 18’inin ipotekli olarak el değiştirmesi, krediye erişimdeki tıkanıklığı ortaya koyuyordu.
Sektör ve Akademi Dünyası Kararı Nasıl Yorumluyor?
Kararı değerlendiren Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, düzenlemenin özellikle İstanbul gibi deprem riski yüksek kentlerde eski konutunu yenilemek isteyenler için finansman kapısını aralayacağını ve kentsel dönüşüme ivme kazandıracağını belirtti. Ekiz, sıfır konut satışlarını ve inşaatla bağlantılı yan sektörleri canlandıracak bu adımın, 30 yaş üstü konutunu satıp yeni eve geçecekler için düşük faizli ve uzun vadeli özel kredi modelleriyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen ise finansmana erişimin kolaylaşmasının, hisseli tapu ve kentsel dönüşüm kaynaklı mağduriyetleri gidereceğine dikkat çekti. Buna karşın mevcut kredi faizlerinin aylık taksit yükünü ağırlaştırdığını hatırlatan Hepşen, “Kredi limitinin artması hanehalkının aynı ölçüde borçlanabileceği anlamına gelmiyor. Düzenlemenin gerçek etkisini faiz oranlarında yaşanacak olası bir gerilemeyle birlikte göreceğiz” değerlendirmesinde bulundu. Hepşen ayrıca, arzın kısıtlı olduğu bölgelerde genişleyen kredi imkanlarının konut fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısını da ekledi.












