Ekim Ayı Konut Satışları Yüzde 23,3 Geriledi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ekim ayı konut satış istatistikleri, piyasadaki yavaşlamayı net bir şekilde ortaya koydu. Türkiye genelinde ekim ayında 131 bin 72 konut el değiştirirken, satışlarda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 23,3’lük keskin bir düşüş yaşandı.
Ocak-ekim dönemini kapsayan 10 aylık süreçte ise toplam konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9,2 azalarak 1 milyon 348 bin 80 adet olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde birinci el konut satışları yüzde 2,4 oranında sınırlı bir gerileme gösterirken, asıl daralma yüzde 12,3’lük düşüşle ikinci el konut piyasasında hissedildi.
Talebin Önündeki En Büyük Engel: Gelir-Fiyat Makası ve Finansman
Piyasadaki daralmayı değerlendiren GAPAS Başkanı Mustafa Kemal Şahin, satışlardaki gerilemenin sadece konjonktürel ekonomik koşullarla açıklanamayacağını, sektördeki yapısal sorunların da alım kararlarını doğrudan etkilediğini ifade etti.
Hane halkı gelirleri ile konut fiyatları arasındaki makasın giderek açıldığına dikkat çeken Şahin, mevcut piyasa şartlarında konut ihtiyacının fiili bir satın alma talebine dönüşemediğini belirtti. Yüksek kredi faizleri ve banka finansmanına erişimdeki zorlukların yanı sıra, arsa ve inşaat maliyetlerindeki artış ile ruhsat süreçlerindeki bürokratik engeller de üretimi ve arzı baskılayan temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
İlk El Konutların Payı Son 34 Ayın Zirvesinde
Ekim ayı verilerindeki en dikkat çekici detaylardan biri, sıfır konut satışlarının toplam satışlar içerisindeki payı oldu. Yüzde 38,2 seviyesine ulaşan birinci el konut satış payı, son 34 ayın en yüksek oranını yakaladı.
Bu artışı olumlu bulmakla birlikte tablonun arkasındaki dinamiklere işaret eden Şahin, ikinci el satışlarındaki sert düşüşün bu oransal yükselişte payı olduğunu kaydetti. Banka kredisine ulaşamayan alıcıların, inşaat firmalarının kendi bünyelerinde sunduğu alternatif ödeme planlarına yöneldiğini belirten Şahin, müteahhitlerin sunduğu bu kampanyaların tek başına sürdürülebilir olmadığının ve bankacılık sisteminin mutlaka erişilebilir koşullarla sürece dahil olması gerektiğinin altını çizdi.
Daralma Mobilyadan Beyaz Eşyaya Birçok Sektörü Etkiliyor
İnşaat ve gayrimenkul sektöründeki yavaşlamanın ekonominin genelinde çarpan etkisi yarattığını hatırlatan Şahin, konut satışlarındaki durgunluğun doğrudan etkilediği alanları şöyle sıraladı:
Mobilya ve Beyaz Eşya: Yeni konut alımlarının ve taşınmaların azalması, bu iki lokomotif sektördeki iç piyasa talebini doğrudan daraltıyor.
Lojistik ve Nakliye: Ev değişimlerinin ve yapı malzemesi sevkiyatlarının yavaşlaması, taşımacılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor.
Finans ve İstihdam: Konut kredisi hacmindeki düşüş finans sektörünü daraltırken, üretimdeki yavaşlama inşaat ve yan sanayideki istihdamı baskılıyor.
Kalıcı Çözüm İçin Ortak Politika Vurgusu
Konut piyasasının yeniden sağlıklı bir büyüme ivmesi yakalaması için kısa vadeli pansuman çözümler yerine kalıcı ve sürdürülebilir politikalara ihtiyaç duyulduğunu belirten GAPAS Başkanı Şahin; kamu kurumları, finans kuruluşları, inşaat sektörü ve meslek örgütlerine ortak hareket etme çağrısında bulundu.
Şahin’e göre piyasanın önünü açacak yol haritası üç temel sütun üzerine inşa edilmeli: İlk kez ev alacaklara özel uzun vadeli finansman modelleri geliştirmek, konut üretiminin önündeki maliyet ve bürokrasi engellerini hafifletmek ve gayrimenkul ekosisteminde güven ortamını kalıcı olarak tesis etmek.












