Gayrimenkul sektöründe ev sahibi ve kiracı arasındaki en büyük gerilim noktalarından biri olan “depozito iadesi” konusunda hukuk dünyasını sarsan bir karar geldi. Geçmiş yıllarda 500 TL veya 1.000 TL gibi sembolik rakamlarla ödenen güvence bedellerinin, bugünün ekonomik koşullarında hiçbir karşılığının kalmaması Yargıtay’ı harekete geçirdi.
Ne Ödediysem O Devri Bitiyor
Geleneksel uygulamada depozito, kira sözleşmesi ilk imzalandığında ödenen nominal tutar üzerinden iade ediliyordu. Ancak Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yerleşik hale gelmeye başlayan yeni içtihatlarına göre; depozito bedelinin amacı, taşınmazın uğrayabileceği zararları teminat altına almaktır. Bu teminatın değerini koruması esastır.
Yeni kararlar doğrultusunda, uzun süreli kiracılık ilişkilerinde depozito iadesi yapılırken; paranın başlangıçtaki “kira bedeline oranı” baz alınacak. Örneğin, sözleşme başında 1 aylık kira bedeli tutarında depozito verilmişse, tahliye anında da o günkü güncel 1 aylık kira bedeli kadar iade yapılması gerekecek.
Enflasyon Mağduriyetine Son
Özellikle 5-10 yıl aynı konutta oturan kiracıların, çıkış yaparken aldıkları depozitonun bir boya masrafını bile karşılamaması büyük bir adaletsizlik yaratıyordu. Yargıtay’ın bu yaklaşımı, mülkiyet hakkı ile kiracı hakları arasındaki dengeyi korumayı hedefliyor.
Uzmanlar, bu hakkın kullanılabilmesi için kira sözleşmelerinde aksine bir hüküm bulunmaması veya sözleşme maddelerinin “kiracı aleyhine dengesiz” olmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca depozitonun Türk Borçlar Kanunu (TBK) 342. madde uyarınca bankada vadeli bir hesapta tutulması zorunluluğu da değer kaybını önleyen yasal bir güvence olarak kalmaya devam ediyor.
Kiracılar Ne Yapmalı?
- Tahliye sürecinde depozito iadesi alırken “eski rakam” teklif edilirse, Yargıtay’ın güncel değer üzerinden iade kararları hatırlatılmalı.
- Anlaşmazlık durumunda arabuluculuk sürecine başvurularak, güncel kira bedeli üzerinden hesaplama talep edilmeli.
Gayrimenkul dünyasındaki bu ve benzeri kritik gelişmeleri takip etmek, hak kaybına uğramamak için büyük önem taşıyor.