2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, gayrimenkul piyasasını doğrudan ilgilendiren dev hedeflerle kamuoyuna sunuldu. Kentsel dönüşümden sosyal konuta, kamu arazilerinin satışından tapu harçlarına kadar birçok alanda ayrılan kaynaklar ve gelir beklentileri rekor seviyelere ulaştı.
Bütçe hedeflerini değerlendiren Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, ayrılan kaynakların önemine dikkat çekerken, konut krizinin kalıcı çözümü için kamu ve özel sektör iş birliğinin şart olduğunu vurguladı.
Kentsel Dönüşüm Bütçesine Yüzde 176’lık Rekor Takviye
Depreme dayanıklı yapı stoğu oluşturma hedefi doğrultusunda, kentsel dönüşüme ayrılan kaynak yüzde 176 artırılarak 276 milyar TL seviyesine çıkarıldı.
Türkiye genelinde bugüne kadar 2 milyon 378 bin yapının dönüşümünün tamamlandığını hatırlatan Özelmacıklı, özellikle megakent İstanbul’daki hızlanmaya işaret etti:
“Yarısı Bizden Kampanyası ile İstanbul’da bugüne dek 544 bin 564 bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı, 117 bin 914 bağımsız bölümün dönüşümü tamamlandı. Riskli binaların hızla yenilenmesi için bu kaynaklar hayati öneme sahip. Ancak sürecin tıkanmaması adına finansman, uzlaşma ve bürokratik adımların daha da kolaylaştırılması gerekiyor.”
Sosyal Konutta TOKİ Kaynağı 250 Milyar TL’ye Çıkıyor
Dar gelirliler, engelliler ve yeni evlenecek gençlerin konut edinimini hızlandırmayı amaçlayan bütçe teklifinde, TOKİ’ye aktarılan sermaye transferi 100 milyar TL’den 250 milyar TL’ye yükseltildi (%150 artış).
Kiralık sosyal konut modelinin devreye girmesinin kira baskısını hafifletmede önemli bir adım olduğunu belirten Özelmacıklı, özel sektörün de sürece dahil edilmesi gerektiğini ifade etti:
“Özellikle kira bedellerinin zirve yaptığı metropollerde kiralık sosyal konut projeleri çok değerli bir nefes borusu. Fakat kalıcı fiyat istikrarı için yalnızca kamu üretimi yetmez. Özel sektörün kiralık konut üretimine teşvik edilmesi ve yatırım amaçlı konut ediniminin önündeki engellerin kaldırılması şart.”
Kamu Taşınmazları ve Tapu Harçlarından Bütçeye Güçlü Katkı
Bütçenin gelir projeksiyonlarında da gayrimenkul sektörü lokomotif görevini sürdürüyor:
- Taşınmaz Satış ve Kiralamaları: Kamuya ait taşınmazların satışından 125,1 milyar TL, kiralamasından ise 18,6 milyar TL olmak üzere toplam 143,8 milyar TL gelir hedefleniyor. Satış kaleminde 2B arazileri ve Hazine tarım arazilerini kapsayan ‘diğer taşınmazlar’ 114,2 milyar TL ile aslan payını alıyor. Arazilerden 9,5 milyar TL, lojmanlardan 1,1 milyar TL, ecrimisil gelirlerinden ise 10,9 milyar TL gelir bekleniyor.
- Tapu Harcı Gelirleri: 2026 yılı bütçesinde 209,6 milyar TL olan tapu harcı tahsilat hedefi, 2027 bütçesinde yaklaşık yüzde 88 artışla 394,6 milyar TL olarak öngörüldü.
“Hazine Arazileri ve Üretici Finansmanı Birlikte Ele Alınmalı”
Kentsel dönüşüm ve sosyal konut için rezerv alan olarak ilan edilen Hazine arazilerinin arsa maliyetlerini düşürmede kilit rol oynadığını hatırlatan Özelmacıklı, sözlerini şu değerlendirmeyle tamamladı:
“Konut üretimindeki en büyük maliyet kalemi arsa. Kamu arazilerinin planlı şekilde üretime açılması maliyetleri dengeler. Ancak nihai çözüm, arzı hızla büyütmekten geçiyor. İlk evini alacaklara yönelik uygun faizli uzun vadeli finansman imkânları ile üreticiye sağlanan destekler eş zamanlı yürütülmelidir. Gayrimenkulün ekonomiye ve istihdama sunduğu katkının sürmesi için üretimi destekleyen adımların devamını bekliyoruz.”
