Büyük şehirlerde ev kiralamak isteyenler, ev sahiplerine ya da emlakçılara kapora adı altında belirli bir miktar ödeme yapıyor. Ancak kiracılar, kiralama süreci tamamlanmadığında ya da evin beklenen şartları taşımadığı durumlarda bu ödemeyi geri almakta ciddi sorunlar yaşayabiliyor. Peki, kapora hukuki olarak geçerli mi ve iade edilmemesi halinde ne yapılabilir?
Kapora Nedir? Hukuki Geçerliliği Var mı?
Kapora, bir gayrimenkulün kiralanması veya satın alınması sürecinde ön ödeme olarak verilen bir teminat bedelidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre kapora, Madde 177 kapsamında düzenlenmiştir ve sözleşmenin yapıldığını kanıtlayan bir ödeme olarak kabul edilir. Ancak kaporanın hukuki niteliği ve iadesi, ödemenin hangi türde yapıldığına bağlı olarak değişir.
Kapora Türleri Nelerdir?
Kapora ödemesi iki şekilde gerçekleştirilebilir:
Pey Akçesi (Bağlanma Parası): Eğer kapora pey akçesi olarak ödenmişse, taraflardan biri sözleşmeden cayarsa ödemenin iade edilmesi gerekir.
Cayma Tazminatı: Eğer kapora, cayma tazminatı olarak verilmişse ve taraflar arasında sözleşmede bu husus belirtilmişse, sözleşmeden cayan taraf ödediği bedeli geri alamaz.
Yargıtay kararlarına göre, kapora ödemesi yapıldıysa ve taraflar arasında cayma tazminatı bedeline ilişkin açık bir sözleşme bulunmuyorsa, bu ödeme pey akçesi sayılır ve kiracıya iade edilmesi gerekir.
Kapora İadesi Alınmazsa Ne Yapılmalı?
Kapora iadesi konusunda yaşanan anlaşmazlıklar karşısında, hukuki yollarla hak talep etmek mümkündür. Kiracı, aşağıdaki adımları izleyerek kaporasını geri alabilir:
Ev Sahibi veya Emlakçı ile İletişime Geçmek: Öncelikle yazılı bir talepte bulunarak kaporanın iade edilmesini istemek gerekir.
Noter Aracılığıyla İhtarname Göndermek: Eğer sözlü talepler sonuç vermezse, noter aracılığıyla bir ihtarname çekerek iade sürecini resmiyete dökmek önemlidir.
Tüketici Hakem Heyetine veya Mahkemeye Başvurmak: Kaporanın iade edilmemesi halinde, doğrudan icra takibi başlatılabilir ya da dava açılarak ödenmeyen bedel, yasal faizi ve mahkeme masraflarıyla birlikte tahsil edilebilir.
Depozito ve Kapora Farkı
Ev kiralama sürecinde bir diğer önemli konu ise depozito bedelidir. Borçlar Kanunu’na göre depozito, en fazla üç kira bedeli kadar olabilir ve bankada vadeli bir hesapta tutulmalıdır. Kiracı, tahliye sırasında taşınmazı eksiksiz teslim ettiği takdirde depozitosunu geri almalıdır. Ancak boya-badana gibi basit işlemler depozito kesintisi için bir gerekçe oluşturmaz.
Kapora ve Depozito Öderken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kapora ve depozito ödemelerini mutlaka banka yoluyla gerçekleştirin.
Ödemenin açıklamasını net bir şekilde belirterek, dekont saklayın.
Kapora ve depozito konularını içeren yazılı bir sözleşme yapın.
Emlakçının yetki belgesini kontrol ederek güvenilir bir kişiyle işlem yaptığınızdan emin olun.
Kiracılar ve ev sahipleri arasındaki kapora anlaşmazlıkları her geçen gün artarken, yasal hakları bilmek ve bilinçli hareket etmek, bu tür mağduriyetlerin önüne geçmek için en önemli adımdır. Eğer kapora iadesi konusunda sorun yaşıyorsanız, yukarıdaki adımları takip ederek hukuki yollarla hakkınızı arayabilirsiniz.
