Yargıtay’ın netleşen kararları, kira ödeme sürecinde sadece parayı göndermenin yeterli olmadığını, “nasıl” gönderildiğinin çok daha kritik olduğunu gösteriyor.
Elden Ödedim Dönemi Kapandı: Tanık İşe Yaramıyor
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yayımlanan emsal kararına göre, yıllık kira bedeli belirli bir sınırı aşan ödemelerde “şahit huzurunda elden verdim” savunması artık geçersiz.
Eğer yazılı bir kira sözleşmeniz varsa, ödemenizi ancak banka dekontu veya mülk sahibinden alınan imzalı bir makbuzla ispatlayabilirsiniz. Mahkeme, “komşum gördü, eşim şahit” gibi beyanları kesin delil saymıyor. Belgesi olmayan kiracı, borçlu kabul edilerek tahliye riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Banka Kesintisi Tahliye Sebebi Sayılabilir
Pek çok kiracının “birkaç liralık masraftan bir şey olmaz” diyerek gözden kaçırdığı EFT/Havale masrafları, aslında büyük bir tahliye tuzağına dönüşebilir. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre kira borcu, “alacaklının ayağına götürülerek” ödenmesi gereken bir borçtur.
Bankanın kestiği 10-20 TL’lik işlem ücreti nedeniyle mülk sahibinin hesabına kira bedeli 1 kuruş bile eksik geçerse, bu durum “eksik ödeme” sayılıyor. Mülk sahibi bu eksikliği gerekçe göstererek icra takibi başlatabilir ve temerrüt nedeniyle tahliye davası açabilir. Ödemenizi mutlaka “masraf gönderene ait” seçeneğiyle yapmalısınız.
Açıklama Kısmındaki Gizli Tehlike
Banka transferi yaparken açıklama kısmını boş bırakmak veya yanlış ifadeler yazmak, ödemenin “kira” olarak kaydedilmemesine neden olabilir.
Eğer başka bir borç ilişkiniz (örneğin eski bir borç veya fatura paylaşımı) varsa ve açıklama yazmadan para gönderirseniz, mülk sahibi bu parayı “başka bir alacağına” sayabilir.
Dekonta mutlaka “… yılı … ayı kira bedelidir” notunu düşmelisiniz. Eğer mülk sahibinin haksız bir artış talebi varsa ve siz yasal oranda ödeme yapıyorsanız, “Yasal haklarım saklı kalmak kaydıyla kira bedeli ödemesi” ifadesini eklemek sizi ileride “zammı kabul etmiş sayılma” riskinden korur.
Fazla Ödenen Kirayı Geri Almak İmkansız mı?
Bazı Bölge Adliye Mahkemesi kararları, mülk sahibinin baskısıyla (tahliye tehdidi vb.) yasal sınırın üzerinde zam yapıp ödeyen kiracıları yakından ilgilendiyor.
Mahkemeler, hiçbir şerh düşmeden aylar boyunca yüksek tutardan ödeme yapan kiracının bu durumu “zımnen kabul ettiğine” hükmediyor. Eğer fazla ödeme yapıyorsanız ve bu parayı ileride geri isteme niyetiniz varsa, ödeme açıklamasına “İhtirazi kayıtla (itiraz hakkım saklı kalarak) ödenmiştir” notu düşmek davanızın anahtarı olacaktır.
Eşine/Çocuğuna Ödedim Hatası: İkinci Kez Kira Ödeyebilirsiniz
Kira hukukunda ödeme yapılacak kişi, kural olarak kira sözleşmesinde “Kiraya Veren” sıfatıyla imzası bulunan kişidir. Uygulamada mülk sahibiyle ulaşılamadığında veya mülk sahibinin talebiyle eşinin, oğlunun ya da kızının hesabına para gönderilmesi, hukuken “geçersiz ödeme” sayılabilir.
Yargıtay’ın güncel kararlarında vurguladığı üzere; kiraya verenden yazılı bir “ödeme talimatı” veya “vekaletname” alınmadan üçüncü bir kişiye (eş veya çocuk olsa dahi) yapılan ödemeler kiracıyı borçtan kurtarmaz.
Mülk sahibiyle aranız bozulduğunda veya mülk sahibi “Ben kiramı almadım” diyerek icra takibi başlattığında, “Eşine gönderdim” savunması mahkemede karşılık bulmaz. Bu durumda kiracı, aynı kirayı bir kez de asıl mülk sahibine ödemek zorunda kalabilir ve temerrüt nedeniyle tahliye riskiyle yüzleşir.
Ödemeyi mutlaka sözleşmedeki isme yapın. Eğer başka bir hesaba gönderilmesi isteniyorsa, mülk sahibinden bu durumu onaylayan imzalı bir belge veya WhatsApp/e-posta üzerinden yazılı bir teyit mutlaka alınmalıdır.
Kira hukuku şekil şartlarına sıkı sıkıya bağlıdır. “Aramızda güven var” diyerek elden para teslim etmek veya dekont açıklamalarını ihmal etmek, yıllarca oturduğunuz evden bir haftada tahliye edilmenize neden olan hukuki süreci tetikleyebilir. Her zaman yazılı kanıtı önceliğiniz yapın.