Fiyatlar Artıyor Ama Enflasyonun Gerisinde Kalıyor
Açıklanan verilere göre Konut Fiyat Endeksi (KFE), Mayıs ayında aylık bazda %1,9, yıllık bazda ise %24,5 oranında yükseliş kaydetti. İlk bakışta fiyatların tırmandığı algısı oluşsa da madalyonun diğer yüzü oldukça farklı.
Verilerin enflasyondan arındırılmış halini yorumlayan Mimar Yasir Karaca, şu ifadeleri kullandı:
“İlk bakışta fiyatların yükseldiği görülse de enflasyondan arındırılmış veriler incelendiğinde konut fiyatlarında reel olarak %6,1’lik bir gerileme söz konusu. Bu durum, son dönemde konut piyasasında yaşanan dengelenme sürecinin kararlılıkla devam ettiğini ortaya koyuyor.”
Yüksek faiz oranları ve banka kredilerine (finansmana) erişimde yaşanan küresel ve yerel zorluklar, konut talebini doğrudan frenlemiş durumda. Karaca, özellikle son yıllarda piyasayı domine eden yatırım amaçlı alımların ciddi oranda yavaşladığını ve sermayenin farklı yatırım araçlarına yön değiştirdiğini belirtti.
Üretici Kıskaçta: Maliyet Enflasyonu Sektörü Zora Soktu
Piyasada fiyat dengelenmesi alıcı için olumlu bir sinyal gibi görünse de, madalyonun üretim tarafında alarm zilleri çalıyor. Arsa, işçilik ve yapı malzemelerindeki durdurulamaz artış, konut üretim maliyetlerini yukarı çekmeye devam ediyor.
Satış fiyatlarının enflasyon hızı karşısında geride kalmasının üreticiyi zorladığını belirten Karaca, “Mevcut şartlarda yeni konut projelerinin geliştirilmesi her geçen gün daha fazla sermaye gerektiriyor. Bu tablo, hem yatırımcı hem de üretici açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir risk barındırıyor” diyerek tehlikeye dikkat çekti.
Kirada Köpük Alınıyor mu?
Yeni Kiracı Kira Endeksi verilerine de değinen Karaca, kiralardaki son durumu özetledi. Mayıs ayında kiralar bir önceki aya göre %1,9, yıllık bazda ise %30,4 arttı. Ancak konutta olduğu gibi kiralarda da reel bazda %1,7’lik bir düşüş gerçekleşti.
Sert yükselişlerin ardından kiralarda da dengelenme döneminin başladığını söyleyen Karaca, durumun hane halkı gelirleriyle olan ilişkisini şu sözlerle aktardı:
“Kiralar nominal olarak artmaya devam ediyor ancak enflasyon karşısında reel anlamda bir gerileme yaşanıyor. Bu durum, özellikle son iki yılda yaşanan sert kira artışlarının ardından piyasanın daha dengeli bir yapıya kavuşmaya başladığını gösteriyor. Kiracıların alım gücü, hane halkı gelirleri ve finansman koşulları artık kira artışlarının belirlenmesinde daha etkili hale geliyor.”
Gelecekte Bizi Ne Bekliyor?
Önümüzdeki süreçte enflasyondaki düşüş trendinin devam etmesi ve kredi musluklarının (koşullarının) gevşemesi durumunda piyasada yeniden bir hareketlilik görülebileceğini ifade eden Mimar Yasir Karaca, sektörün geleceği için reçeteyi şu sözlerle sundu:
“Sektörün sağlıklı büyümesi için üretimin desteklenmesi, arsa maliyetlerinin kontrol altına alınması ve erişilebilir konut politikalarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Bugünkü veriler, konut ve kira piyasasında köpüğün önemli ölçüde alındığını, ancak sektörün hâlâ temkinli bir toparlanma sürecinde olduğunu göstermektedir.”
