Uzmanlar, başlangıç maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle birçok ailenin taşınma planlarını süresiz olarak rafa kaldırdığına dikkat çekiyor.
Mevzuat Var Ama Uygulayan Yok: Depozito ve Peşin Kira Krizi
Taşınma sürecinde kiracıların belini büken en büyük kalemlerin başında, yasal sınırları zorlayan depozito ve peşin kira talepleri geliyor. Borçlar Kanunu’na göre depozito bedelinin en fazla 3 aylık kira bedeliyle sınırlandırılması ve bu paranın vadeli bir tasarruf hesabına yatırılması gerekse de, piyasadaki uygulamalar oldukça farklı.
Birçok ev sahibi mevzuattaki sınırları zorlayarak 3 aylık nakit depozito ısrarını sürdürürken, bazı ilanlarda 6 aylık, hatta 1 yıllık kiranın peşin istenmesi tepkilere yol açıyor. Kiracılar, bütçelerini tamamen sarsan bu talepler karşısında çaresiz kalıyor.
Görünmeyen Masraflar Dağ Gibi Büyüyor: Sadece kira ve depozito ile süreç bitmiyor. Emlakçı komisyonu, taşınma nakliye ücretleri, yeni elektrik-su-doğalgaz abonelik bedelleri, boya-badana ve temizlik masrafları da eklendiğinde, cepten çıkacak nakit tutar katlanarak büyüyor.
Kiracılardan “Yasal Güvence ve Net Sınır” Çağrısı
Yaşanan bu mali yük karşısında kiracı kesimi, acil bir yasal düzenleme yapılmasını talep ediyor. Kiracıların başlıca talepleri şunlar:
- Depozito Sınırı: Depozito talebinin maksimum 1 veya 2 kira bedeliyle sınırlandırılması ve denetlenmesi,
- Peşin Ödeme Engeli: Aylık ödeme düzeni yerine dayatılan uzun süreli (6-12 aylık) peşin kira taleplerinin tamamen yasaklanması,
- Ağır Yaptırımlar: Mevzuata ve Borçlar Kanunu’na aykırı şartlar öne süren mülk sahiplerine caydırıcı cezalar uygulanması.
Uzmanlardan Altın Değerinde Uyarı: “İmzalamadan Önce Haklarınızı Bilin”
Gayrimenkul ve hukuk uzmanları ise kiracıların mağdur olmaması için köprüden önce son çıkışın kira sözleşmesi olduğunu hatırlatıyor. Uzmanlar, “Piyasadaki baskı nedeniyle aceleyle imzalanan sözleşmeler, ileride telafisi zor hukuki sorunlar doğurabilir. Ödeme yapılmadan önce sözleşme maddeleri tek tek okunmalı, elden nakit ödeme yapılmamalı ve banka dekontlarına mutlaka ‘depozito bedeli’ veya ‘kira bedeli’ ibaresi net bir şekilde yazılmalıdır” diyerek kiracıları yasal haklarını aramaya davet ediyor.
