Anahtar ev sahibine usulüne uygun şekilde teslim edilip belgelenmediği sürece kira sözleşmesi hukuken yürürlükte kalır ve kiracının kira ödeme yükümlülüğü işlemeye devam eder.
Yargıtay Net Konuşuyor: İspat Yükü Kiracıda
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin kararlarında vurgulanan temel ilke şudur: “Tahliyenin gerçekleştiğini ve anahtarın kiraya verene teslim edildiğini ispat yükü kiracıya aittir.”
Kiracı eşyalarını toplayıp kapıyı çekip çıksa, hatta başka bir şehre taşınsa dahi; ev sahibi “Anahtar bana teslim edilmedi, taşınmaz üzerindeki zilyetlik bende değil” dediği anda ispat yükümlülüğü tamamen kiracının omuzlarına biner. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca senetle ispat sınırını aşan kira ilişkilerinde bu durum tanıkla değil, ancak yazılı bir belgeyle ispatlanabilir. Kiracı anahtar teslimini yazılı olarak kanıtlayamazsa, mülk sahibinin kabul ettiği tahliye tarihine kadar geçen tüm ayların kirasını yasal faiziyle ödemek zorunda kalabilir.
En Sık Yapılan Hatalar
Uygulamada kiracıların iyi niyetle yaptığı ancak mahkemelerce geçersiz sayılan başlıca yöntemler şunlardır:
- Anahtarı Emlakçıya veya Kapıcıya Bırakmak: Ev sahibinin açık ve yazılı bir yetkilendirmesi (vekaletnamesi) yoksa, anahtarı emlakçıya, apartman görevlisine veya komşuya bırakmak hukuken geçerli bir teslim sayılmaz.
- Mesaj veya Fotoğraf Atmak: WhatsApp üzerinden “Evi boşalttım, anahtarı posta kutusuna/sayacın üstüne bıraktım” şeklinde mesaj atmak veya fotoğraf göndermek fiili hakimiyetin devrini kanıtlamaz.
- Sözlü Anlaşmayla Ayrılmak: İki tarafın el sıkışıp yazılı bir tutanak düzenlemeden ayrılması, sonradan doğabilecek kira ve hasar taleplerine karşı kiracıyı tamamen savunmasız bırakır.
Hukuken Korunmak İçin İzlenmesi Gereken Adımlar
- İki Nüsha Anahtar Teslim Tutanağı Düzenleyin: Tahliye anında mülk sahibi veya yetkili vekiliyle bir araya gelinerek tarih, saat, taşınmazın adresi, teslim edilen anahtar adedi ve sayaç (elektrik, su, doğal gaz) son endeks bilgilerini içeren ıslak imzalı bir “Tahliye ve Anahtar Teslim Tutanağı” hazırlanmalıdır.
- Ev Sahibi Anahtarı Almaktan Kaçınırsa Noter İhtarı Çekin:Ev sahibi depozitoyu bahane ederek, evi teslim almaktan veya anahtarı kabul etmekten kaçınırsa kiracının vakit kaybetmeden noter kanalıyla ihtarname göndermesi gerekir. İhtarnamede anahtarı teslim almak üzere belirli bir gün ve saat verilir.
- Mahkemeden “Tevdi Mahalli” Tayini İsteyin: İhtara rağmen ev sahibi anahtarı teslim almazsa, kiracı derhal Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak anahtar teslimi için tevdi mahalli tayini (yediemin/kasa belirlenmesi) talep etmelidir. Mahkemenin belirlediği tevdi yerine anahtar teslim edilip mülk sahibine bildirildiği an kiracının sorumluluğu hukuken son bulur.
