Sürecin en kritik halkalarından birini, doğru yönetildiğinde maliyetleri ciddi oranda düşüren hukuki ve mali avantajlar oluşturuyor. Birçok hak sahibi ve müteahhit, 6306 sayılı Kanun’un sunduğu vergi ve harç muafiyetlerini tam bilmediği için yüksek meblağlar ödemek zorunda kalıyor.
6306 Sayılı Kanun Hangi Kapıları Açıyor?
Avukat Cihat Demirbağ’ın derlediği verilere göre; kentsel dönüşüm sadece bir inşaat faaliyeti değil, ekonomik bir teşvik alanı. Kanunun 7. maddesi uyarınca, dönüşüm sürecindeki pek çok resmi işlem vergiden muaf tutuluyor. İşte maliyetleri sıfırlayan o kalemler:
Tapu ve Kadastro Harçları: Tapu dairesindeki devir ve tescil işlemleri.
Noter Masrafları: Sözleşme ve onay süreçleri.
Damga Vergisi: Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri ve resmi evraklar.
Belediye Harçları: Ruhsat, iskan ve inşaat harçları.
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV): Dönüşüm kredilerindeki vergi kesintileri.
En Büyük Hata: "Riskli Yapı" Kararı Almadan Adım Atmak
Sektör temsilcileri ve hukukçular, en sık yapılan hatanın zamanlama olduğuna dikkat çekiyor. Bir yapının bu muafiyetlerden yararlanabilmesi için öncelikle resmi olarak “Riskli Yapı” statüsüne geçmesi gerekiyor. Bu tespit kesinleşmeden atılan imzalar veya yapılan ödemeler, kentsel dönüşüm kapsamında olsa bile muafiyet dışında kalabiliyor.
Uygulamada Yaşanan Sorunlara Dikkat!
Muafiyetler kağıt üzerinde net olsa da uygulamada kurumlar arası farklılıklar yaşanabiliyor:
Tapu Müdürlükleri: Bazı müdürlükler işlem türüne göre muafiyeti dar yorumlayabiliyor.
Belediyeler: İnşaat harçları ve ruhsat bedellerinde belediyeden belediyeye farklı uygulamalar görülebiliyor.
Bankalar: Kredi kullanımında BSMV istisnası bazen belge eksikliği nedeniyle gözden kaçabiliyor.
Müteahhit ve Hak Sahibi İçin Ortak Menfaat
Kentsel dönüşümde maliyetlerin düşmesi, hem müteahhitlerin projedeki fizibilitesini artırıyor hem de hak sahiplerinin cebinden çıkacak ekstra parayı engelliyor. Uzmanlar, sürecin başından itibaren bir hukukçu veya mali müşavir eşliğinde hareket edilmesinin, sonradan telafisi mümkün olmayan maddi kayıpların önüne geçeceğini vurguluyor.
