Kiracının Sorumluluğundaki Giderler: Olağan Kullanım
Türk Borçlar Kanunu’na göre kiracı, taşınmazı kullanırken olağan giderlerden ve kendi kullanımından doğan küçük bakım masraflarından sorumludur. Genel olarak kiracının cebinden çıkması gereken ödemeler şunlardır:
- Kullanım Faturaları: Elektrik, su, doğalgaz, internet gibi doğrudan kiracının tüketimine bağlı faturalar.
- Temizlik ve Olağan Bakım: Taşınmazın olağan kullanımı için gereken temizlik ve küçük bakım giderleri (örneğin; ampul değişimi, küçük musluk contası tamiri).
- Kusurlu Kullanımdan Doğan Hasarlar: Kiracının ya da evde barındırdığı kişilerin ihmali veya kusuru nedeniyle oluşan tüm hasarların (örneğin; camın kırılması, parkenin çizilmesi) onarımı.
- Sözleşmeye Bağlı Yan Giderler: Kira sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa, kullanım kapsamındaki diğer rutin yan giderler.
Mülk Sahibinin Sorumluluğundaki Giderler: Demirbaş ve Yapısal Sorumluluklar
Mülk sahibi, kiralanan taşınmazı sözleşme süresince “kullanıma elverişli bir durumda tutmakla” yükümlüdür. Bu nedenle mülke değer katan, kalıcı olan veya kiracının kusuru olmaksızın eskiyen demirbaşların masrafı ev sahibine aittir:
- Vergiler ve Yasal Yükümlülükler: Emlak vergisi ve taşınmazla ilgili çevre temizlik vergisi (aksine sözleşme yoksa) gibi zorunlu vergiler.
- Esaslı Onarımlar ve Yapısal Giderler: Binanın veya dairenin esaslı onarımları; çatı aktarımı, dış cephe boyası, mantolama ve yapısal nitelikteki büyük giderler.
- Ana Tesisat Arızaları: Kiracının kusuru olmaksızın bozulan ana su boruları, elektrik tesisatı yenilemeleri, kalorifer/kombi sistemi gibi büyük nitelikli arıza ve yenilemeler.
Peki Aidat? İşte Tartışmanın Başladığı Yer!
Apartman ve site aidatları konusu, masraf kavgalarının en hararetli merkezidir. Kat Mülkiyeti Kanunu ve Yargıtay kararlarına göre her gider otomatik olarak kiracıya yüklenemez. Burada net bir ayrım bulunur:
- Olağan Kullanım ve Hizmet Giderleri (Kiracı öder): Apartman temizliği, kapıcı maaşı, ortak alanların aydınlatması ve asansörün rutin elektrik/bakım giderleri gibi doğrudan yaşamsal hizmetleri kapsayan aidat kalemleri kiracıya yansıtılır.
- Mülkiyete ve Kalıcı Değer Artışına Yönelik Giderler (Mülk sahibi öder): Binaya yeni bir asansör yapılması, dış cephe kaplaması, ortak alanlara kamera sistemi kurulması veya demirbaş niteliğindeki büyük onarımlar için toplanan ek bütçeler tamamen mülk sahibinin sorumluluğundadır.
Kira sözleşmenizde masraflarla ilgili özel ve kanuna aykırı olmayan bir hüküm yoksa, yukarıdaki genel yasal kurallar geçerlidir. Hak kaybı yaşamamak adına sözleşme maddelerini dikkatlice incelemek büyük önem taşır.
