Hukuki Durum ve Resmi Evrak Kontrolleri
Bir mülkü beğenmiş olabilirsiniz ancak resmiyetteki durumu göründüğünden çok farklı olabilir. İlk olarak tapu senedinin detaylarına inilmesi gerekiyor. Mülkün kat mülkiyeti mi yoksa kat irtifakı mı olduğu, hisseli bir durumun bulunup bulunmadığı ve tapudaki bağımsız bölüm numarasıyla satılan dairenin eşleşip eşleşmediği mutlaka incelenmeli.
Bununla da kalmayıp, mülkün iskan (yapı kullanma izni) belgesinin olup olmadığı sorgulanmalı; eğer iskan yoksa bunun gerekçeleri araştırılmalıdır. Ayrıca satış masasına oturmadan önce tapu üzerinde herhangi bir ipotek, haciz veya şerh kaydının bulunup bulunmadığı resmi olarak kontrol edilmelidir.
Satıcı ve Finansal Uygunluk Testi
Güvenli bir alışveriş için mülkü satan kişinin gerçekten tapu sahibi olup olmadığı, eğer satış bir vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekâletnamenin güncelliği ve geçerliliği doğrulanmalıdır. Eğer alım sürecinde banka kredisi kullanılacaksa, yapının banka ekspertiz kriterlerine uygunluğu ve binaya daha önce kredi çıkıp çıkmadığı da finansal planlamanın aksamaması adına kritik bir önem taşır.
Yapı Güvenliği, Yaş ve Fiziki Durum
Deprem kuşağında yer alan ülkemizde, binanın yaşı ve yapı durumu en hayati kriterlerin başında geliyor. Binanın kaç yıllık olduğu ve güncel deprem yönetmeliklerine uygunluğu titizlikle incelenmeli. Özellikle 1999 sonrasında yapılmış binalarda güçlendirme çalışması yapılıp yapılmadığı, kolon ve kiriş gibi taşıyıcı unsurlara dışarıdan bir müdahalede bulunulup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Alan, Işık ve Yalıtım Analizi
İlanlarda yazan metrekare bilgileri bazen yanıltıcı olabilir. Bu nedenle net ve brüt metrekare oranlarının ilandaki verilerle birebir uyuşup uyuşmadığı yerinde ölçülmelidir. Evin cephe ve ışık durumu da hem yaşam konforu hem de enerji tasarrufu için önemlidir; güney cephe avantajları ve gün ışığı alma süreleri göz önünde bulundurulmalıdır. Yapıda rutubet, duvarlarda kabarma gibi su ve nem problemlerinin olup olmadığı; pencerelerin kalitesi, ısıcam ve ses yalıtımının yeterliliği de detaylıca incelenmelidir.
Altyapı ve Donanım Kontrolleri
Evin iç mekan kalitesi kadar teknik altyapısı da sorunsuz olmalıdır. Elektrik tesisatının modern standartlara uygunluğu, kaçak akım rölesinin varlığı ve tesisat güvenliği kontrol edilmelidir. Isıtma sisteminde ise kombinin durumu ve peteklerin evi ısıtmak için yeterli miktarda olup olmadığı incelenmelidir.
Apartman / Site Yönetimi ve Yan Giderler
Yalnızca bir daire değil, aynı zamanda bir yaşam alanı satın alıyorsunuz. Eğer ev bir site içerisindeyse, site yönetiminin düzeni, aylık aidat tutarları ve geçmişe dönük borç durumu öğrenilmelidir. Satın alınacak mülke ait geçmiş dönem belediye veya çevre temizlik vergisi borçlarının bulunup bulunmadığı da netleştirilmelidir. Ayrıca binaya ait açık veya kapalı otopark durumunun varlığı ve daire başına düşen kullanım alanının yeterliliği de günlük yaşamı doğrudan etkileyen unsurlardandır.
Çevre, Konum ve Gelecek Potansiyeli
Evin içi ne kadar kusursuz olursa olsun, dış faktörler yaşam kalitenizi belirler. Mahallenin gürültü seviyesi, güvenliği, komşuluk ilişkileri ve çevre düzeni yerinde gözlemlenmelidir. Lokasyon analizinde ise okul, market, hastane gibi temel ihtiyaç noktalarına yakınlık, ulaşım kolaylığı ve bölgenin orta-uzun vadedeki değer artış potansiyeli mutlaka hesaba katılmalıdır.
İlan Doğruluğu ve Masraf Tespiti
Son aşamada, dijital platformlarda görülen ilan fotoğraflarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, yerinde yapılan incelemeyle kıyaslanmalıdır. Evin içine girildiğinde boya-badana ihtiyacı, mutfak-banyo tesisat yenileme giderleri gibi satın alma sonrası karşınıza çıkacak muhtemel ev içi masraf durumları listelenerek bütçe planlamasına dahil edilmelidir.
Doğru Analiz, Doğru Fiyatı Getirir
Gayrimenkul profesyonelleri, piyasa analiziyle belirlenen “Satılabilir Doğru Fiyat” modelinin hem alıcıyı hem de satıcıyı koruyan en temel unsur olduğunu belirtiyor. Doğru fiyatlandırılmış ve tüm kontrolleri eksiksiz yapılmış bir mülk, pazarlık sürecini kısaltırken, gelecekte güvenli, şeffaf ve kazançlı bir yatırımın da kapılarını aralıyor. Ev alırken acele etmek yerine bu 20 maddelik kontrol listesini rehber edinmek, sizi beklenmedik sürprizlerden ve büyük maddi kayıplardan koruyacaktır.
