Özellikle kış aylarında alt, üst veya yan dairenin kombisini tamamen kapatması sebebiyle evi ısınmayan ve yüksek faturalarla karşılaşan kat malikleri için Türk Medeni Kanunu ile Kat Mülkiyeti Kanunu açık koruma sağlıyor. Hukukçular ve güncel yargı kararları, kış aylarında kombisini bilerek yakmayan ya da vanasını kapatan komşulara karşı dava açılabileceğini, uğranılan ek fatura zararının da tazminat olarak geri istenebileceğini vurguluyor.
Hukuki Dayanak: Dürüstlük Kuralı ve Hâkimin Müdahalesi
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi ve Türk Medeni Kanunu’nun komşuluk hukukunu düzenleyen 737. maddesi, bağımsız bölüm maliklerinin mülklerini kullanırken doğruluk ve dürüstlük kaidelerine uymalarını emreder. Dairesinde oturmasına rağmen kaloriferi hiç yakmayarak yanındaki veya üstündeki komşunun ısısıyla ısınmaya çalışmak, komşunun ısı kaybı yaşamasına ve normalden çok daha fazla yakıt harcamasına sebep olduğu için açık bir hak ihlali sayılmaktadır.
- Sulh Hukuk Mahkemesi’ne Başvuru: Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 33. maddesi uyarınca mağdur olan kat maliki, taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak “hâkimin müdahalesini” talep edebilir. Hâkim, bilirkişi marifetiyle dairedeki sıcaklık kaybını ve teknik durumu tespit ettikten sonra, komşunun konutunu mevsim koşullarına uygun şekilde ısıtmasına ve bu eylemine son vermesine hükmedebilir.
- Maddi Zararın Tazmini: Açılan davada yalnızca ısıtmanın sağlanması değil, oluşan ilave maliyetlerin tahsili de istenebilir. Bilirkişi incelemesiyle “normal koşullarda ödenmesi gereken tutar” ile komşunun kombi yakmaması sebebiyle “ödenen fazla fatura tutarı” arasındaki fark hesaplanarak davalı komşudan tazminat olarak tahsil edilir.
- İl Hıfzıssıhha Kararları: Şehirlerde dış ortam sıcaklığının 15 derecenin altına inmesi durumunda ısıtma sistemlerinin çalıştırılması yönünde alınan idari kararlar da mevzuatta bağlayıcı bir zemin oluşturmaktadır.
Merkezi Sistemli Binalarda 15 Derece Kuralı ve Ceza Bedeli
Kombili (bireysel) konutların yanı sıra merkezi sistem ve ısı pay ölçer kullanan binalarda da mevzuat vanaların tamamen kapatılmasına izin vermemektedir:
- Asgari 15 Derece Zorunluluğu: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Isı Pay Ölçer Mevzuatı gereğince, merkezi sistemli binalarda daire boş olsa bile bağımsız bölüm iç sıcaklığının 15 derecenin altına düşürülmemesi gerekir.
- Ortalama Fatura Yansıtılması: Termostatik vanayı tamamen kapatarak sıfır tüketim gösteren dairelere bina yönetimi tarafından ortalama tüketim bedeli üzerinden faturalandırma ve idari yaptırım uygulanır.
Hak İhlallerine Karşı İzlenebilecek Adımlar
- Yazılı İhtarname: Süreç mahkemeye taşınmadan önce noter kanalıyla ilgili komşuya ihtar çekilerek dairenin mevsim şartlarına uygun ısıtılması, aksi takdirde yasal yollara ve tazminat talebine başvurulacağı bildirilebilir.
- Delil Tespiti ve Fatura Kayıtları: Mahkemeye sunulmak üzere geçmiş dönem doğal gaz faturaları, dairenin iç ortam sıcaklık kayıtları ve bina yönetim tutanakları saklanmalıdır.
- Sulh Hukuk Davası: İhtara rağmen kombisini çalıştırmayan komşu aleyhine hâkimin müdahalesi ve maddi tazminat davası açılarak hem ısıtma zorunluluğu getirilmesi hem de fazla ödenen fatura bedellerinin yasal faiziyle geri ödenmesi sağlanır.
