Hukukta İspat Yükü Kiracıda
Genel hukuk kurallarına göre bir iddiada bulunan taraf iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Ancak kira hukukunda bu kural kiracının aleyhine işliyor. Kira bedelinin ödenip ödenmediği konusunda bir anlaşmazlık çıktığında, ev sahibinin “ödenmedi” beyanı esas alınıyor ve ödemeyi yaptığını kanıtlama zorunluluğu kiracıya düşüyor. Elden yapılan ödemelerde elinde imzalı bir makbuz veya banka dekontu bulunmayan kiracılar, yasal süreçte ödemeyi gerçekleştirdiklerini ispatlamakta büyük güçlük çekiyor.
İcra Takibi Başlatıldıysa Ne Yapılmalı?
Elden ödeme yaptığı halde hakkında icra takibi başlatılan bir kiracının önünde iki temel yol bulunuyor:
- Takibe İtiraz Etmek: İcra tebligatının ulaşmasının ardından yasal süresi içinde takibe itiraz edilerek süreç durdurulabilir. Bu durumda uyuşmazlık dava aşamasına taşınır ve kiracı, yazılı belge sunamasa dahi karşı tarafa “yemin teklif etme” gibi hukuki haklarını değerlendirebilir. Ancak ispat edilemeyen davalarda yargılama giderleri ve icra inkar tazminatı gibi ek mali yüklerin ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.
- Ödeme Yapıp İade Davası Açmak: Tahliye riskini ortadan kaldırmak isteyen kiracılar için bir diğer seçenek, talep edilen tutarı yasal süresi içinde ödeyerek icra dosyasını kapatmak ve ardından “fazla ödenen bedelin iadesi” (istirdat) davası açmaktır. Uzmanlar, bu yöntemin tahliye tehdidini bertaraf etmek adına mantıklı bir adım olabileceğini ancak ispat sorunu devam ettiği için kesin bir çözüm garantisi sunmadığını belirtiyor.
Uzmanlardan “Banka ve Makbuz” Tavsiyesi
Benzer mağduriyetlerin yaşanmaması için yasal zorunluluklara uyulması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, kira ödemelerinin mutlaka banka veya PTT aracılığıyla, açıklama kısmına ilgili ay belirtilerek yapılmasını öneriyor. Zorunlu hallerde elden ödeme yapılması durumunda ise ev sahibinden mutlaka tarih ve tutar içeren imzalı bir tahsilat makbuzu alınması gerektiği hatırlatılıyor.
