Türkiye genelinde birinci el konut satışları, Mart ayında beklenen sıçramayı gerçekleştiremedi. Geçmiş yılların verilerine bakıldığında; 2013’ten bu yana en yüksek Mart ayı performansı 61.124 adetle 2017’de yaşanmıştı. Mart aylarının 13 yıllık ortalaması 45-46 bin bandında seyrederken, bu yıl 35.725 adetle ortalamanın altında kalındı. 2022 yılındaki istisnai yükseliş hariç, son 7 yıldır satışların 35 – 38 bin bandına “demir attığı” görülüyor.
İpotekli Satışlarda Hareketlilik Sinyali
Satış adetleri düşük kalsa da ipotekli (kredili) alımlarda bir kıpırdanma söz konusu. 2024 Mart ayında %9 ile en düşük mortgage kullanım oranını gören sektör, 2026 Mart ayında 6.034 adetlik ipotekli satışla son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu ivme, önümüzdeki dönemde kredili satışların yukarı yönlü devam edebileceğine dair bir işaret olarak yorumlanıyor.
GPPS’ten Model Önerisi: Katılım Finans ve Kooperatifçilik
GPPS Platformu, mevcut birinci el satış trendlerinde katılım finansman modellerinin etkisinin henüz yeterli olmadığını gözlemliyor. Bilge Özdemir, alt ve orta segment projelerin finansmanında bu modellerin geliştirilmesini ve geleneksel kooperatif modellerinin modern bir anlayışla yeniden yaygınlaştırılmasını öneriyor.
Yabancıya Satışta “Cari Açık” Uyarısı
Vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017 yılından bu yana en düşük Mart ayı verisi 2026’da kaydedildi. Mart 2026’da gerçekleşen 1.353 adetlik yabancı satışı, son 9 yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Özellikle lokomotif illerdeki durum dikkat çekici:
- İstanbul: Son 10 yılın en düşük seviyesinde.
- Antalya, İzmir ve Ankara: Son 10 yılın en düşük ikinci Mart ayını yaşıyor.
Özdemir, yabancıya konut satışının bir “ihracat kalemi” olmaktan çıkıp, dış alım ile iç satış arasındaki cari açığın büyümesine neden olduğunu belirterek, politikaların hızla gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Raporlamada Şeffaflık Çağrısı
GPPS, yabancıya yapılan satışların netleşmesi için TÜİK verilerinde “1. el” ve “2. el” ayrımının mutlaka yapılması gerektiğini savunuyor. 1.353 adetlik satışın ne kadarının yeni projelerden yapıldığının bilinmesi, vatandaşlık uygulamasının sektöre verdiği desteğin amacına ulaşıp ulaşmadığını ortaya koyacak.