Peki, yeni dönemde hissedarlar ve alıcılar için neler değişti? İşte detaylar:
Hak Düşürücü Süreler Kısaldı: Artık Beklemek Yok
Eski düzenlemede, satışı öğrenen paydaşın 3 ay, her halükarda ise 2 yıl içinde dava açma hakkı bulunuyordu. Yeni yasal düzenleme ile tapu güvenliğini artırmak adına bu süreler revize edildi. Artık önalım hakkı; satışın hak sahibine noter aracılığıyla bildirildiği tarihten itibaren 3 ay ve her halükarda satış tarihinden itibaren 1 yıl geçmekle düşecek. Bu durum, taşınmaz üzerindeki belirsizlik süresini yarı yarıya azaltıyor.
Düşük Tapu Bedeli Devri Kapanıyor: Rayiç Değer Esası Geldi
Önalım davalarındaki en büyük tartışma konusu, payın tapuda beyan edilen düşük bedel üzerinden mi yoksa gerçek değerinden mi alınacağıydı. 11. Yargı Paketi ile bu belirsizlik ortadan kalktı:
Rayiç Bedel Tespiti: Hakim, dava konusu payın güncel rayiç bedelini gecikmeksizin belirleyecek.
Nakit Yatırma Zorunluluğu: Önalım hakkını kullanmak isteyen paydaş, belirlenen bu rayiç bedeli ve tapu giderlerini mahkemenin verdiği kesin süre içinde nakden yatırmak zorunda. Yatırılmazsa dava reddedilecek.
Paranın Nemalandırılması: Yatırılan bedel, dava süresince bankada vadeli hesapta tutularak değer kaybı önlenecek. Karar kesinleştiğinde ise biriken faiziyle (nemasıyla) birlikte alıcıya ödenecek.
Devlet İhaleleri Şufa Kapsamı Dışında
Daha önce sadece icra yoluyla yapılan satışlarda önalım hakkı kullanılamıyordu. Yeni düzenleme ile kapsam genişletildi. Artık 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kamu kurumları tarafından yapılan satışlarda da önalım hakkı kullanılamayacak. Bu hamleyle kamu ihalelerinin hukuki istikrarı korunmuş oldu.
Devam Eden Davalar Ne Olacak?
Düzenleme, geçiş süreci için net kurallar getiriyor:
Sürelerle ilgili değişiklikler (733. Madde): Kanun yürürlüğe girmeden önce yapılmış satışları etkilemeyecek.
Rayiç bedel ve ödeme usulü (734. Madde): Halen devam eden (derdest) tüm davalara derhal uygulanacak. Yani şu an bir şufa davanız varsa, hakim rayiç bedel tespiti yapacak.
Bu düzenleme, gayrimenkul piyasasında "tapu harcını düşük gösterme" alışkanlığına büyük bir darbe vururken; mülkiyet hakkının kötüye kullanılmasını engellemeyi amaçlıyor. Eğer hisseli bir taşınmaz almayı düşünüyorsanız veya paydaşı olduğunuz bir mülkte satış yapılıyorsa, yeni süreleri ve mali yükümlülükleri mutlaka göz önünde bulundurmalısınız.
