Bu sorulara doğru cevap verebilmek için önce gayrimenkul alım, satım, kiralama gibi işlemlerde neden bir sözleşme imzalanması gerektiğini kısaca anlatmak gerekiyor.
Bilindiği gibi emlakçılar ancak satış ya da kiralama gibi işlemler gerçekleştiğinde sundukları hizmetleri faturalandırabiliyorlar.
Bu nedenle bir mülkün satışı ya da kiralaması ile ilgili çalışmaya başlamadan önce mülk sahibi ile emlakçı arasında belirlenen süre boyunca o mülkün satışı ya da kiralaması ile ilgili tek yetkili olmak emlakçılar için oldukça önemli.
Aksi durumda karşılıklı anlaşılan sürede satış bir sebeple başka bir kanaldan gerçekleşirse o tarihe kadar emlakçının gerçekleştirdiği çalışmalar sebebiyle oluşacak maliyetler emlakçının zarar etmesine sebep olacaktır.
Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi her sözleşmenin taahhütleri vardır.
Emlakçı da mülk sahibinin gayrimenkulünün satışı ya da kiralaması için sözleşme öncesinde vadettiği çalışmaları gerçekleştirmelidir.
Eğer bu taahhütler yerine getirilmezse satıcı ya da alıcı taraf dava açma hakkına sahiptir. Sözleşme süresi mülkün bulunduğu bölge, yapılması gerekecek olan çalışmaların da süresi dikkate alınarak taraflarca belirlenebilir.
Bu nedenle gayrimenkulün satışı, kiralanması veya satın alınması süresince gerçekleştirilecek işlemlerde aracılık edecek emlak şirketi ve danışmanın itinayla seçilmesi, sözleşme kapsamı ve süresinde karşılıklı mutabakatla sürecin başlatılması oldukça önemlidir.
Gayrimenkul alım satım işlemlerinde hizmet bedeli oranları kanunlarla belirlenmiştir.
Alım satım işlemlerinde bu hizmet bedeli, alım satıma aracılık sözleşmesinde yer alan satış bedelinin KDV hariç yüzde 4’ünden fazla olamaz.
Örneğin 100.000 lira tutarında bir mülk için hizmet bedeli 4.000 lira + KDV’den fazla olamaz.
Kiralama işlemlerinde de bu hizmet bedeli KDV hariç bir aylık kira tutarından fazla olmaz.
Örneğin mülkün kirası 1.000 lira ise hizmet bedeli 1.000 lira + KDV’den fazla olamaz.
Ancak burada söz konusu hizmet bedellerine sözleşmeye dahil edilebilecek veya taraflar arasında belirlenen ek hizmetler dahil edilmez.
Özetleyecek olursak emlakçı sözleşmesinin süresi, sunulacak hizmet için taraflarca anlaşılan makul süreye göre veya emlakçının önerisi ile belirlenir.
Sözleşme süresinin bitiminde, taraflardan herhangi birinin yazılı olarak bildirimde bulunmaması halinde, sözleşme süresi maksimum 3 aya kadar uzayabilir.
Yetkilendirme sözleşmelerinde karşılıklı fesih işlemi tarafların karşılıklı mutabakatı ile ve mutlaka yazılı olarak yapılmalıdır.
Sözleşmenin tek taraflı feshi veya sözleşmeden cayılması için, tüm sözleşmelerde olduğu gibi, taahhüt edilen hizmetlerin eksik sunulması, hiç sunulmaması veya sözleşme şartlarına aykırı hareket edilmiş olması gerekmektedir. Bu durumda yine tüm sözleşmelerde olduğu gibi tarafların dava açma hakları saklıdır.
Emlakta Bugün
