İşte İstanbul emlak piyasasında ezber bozan ve “Bu kadarı da olmaz” dedirten o detaylar…
Kapıyı Açmanın Bedeli 100 Bin Lirayı Aştı
Emlak piyasasında artık gelenekselleşen birkaç aylık depozito dönemi tamamen geride kaldı. Birçok mülk sahibi, risk almamak adına bir yıllık kira bedelini peşin olarak talep ediyor.
Maddi yük bununla da sınırlı değil:
- Dehşet Veren Eşya Senetleri: İçinde birkaç parça eşya bulunan daireler için 100 bin TL ile 250 bin TL arasında değişen teminat senetleri isteniyor.
- Memur Kefil Şartı: Paranız olsa bile tek başına yeterli olmuyor; mülk sahipleri mutlaka devlet memuru bir kefilin imzasını şart koşuyor.
- Giriş Maliyeti: Emlakçı komisyonu, nakliye giderleri ve peşinatlar üst üste eklendiğinde, İstanbul’da yeni bir eve adım atmanın maliyeti en düşük senaryoda bile 100 bin TL barajını rahatlıkla aşıyor.
Kanun “3 Ay” Diyor Ama Dinleyen Yok!
Piyasada dönen bu devasa rakamlar ve ağır şartlar, aslında doğrudan hukuki düzenlemelerle çelişiyor. Türk Borçlar Kanunu’nun 342. maddesi, konut kiralamalarında alınacak güvence bedelinin (depozito) en fazla 3 aylık kira bedeli olabileceğini açıkça hükme bağlıyor.
Ancak pratikte bu yasal sınır, “peşin kira” adı altında ya da zorla imzalatılan tahliye taahhütnameleriyle kolayca deliniyor. Hukuki boşluklardan ve denetim yetersizliğinden dert yanan kiracılar ise haklarını aramakta çaresiz kalıyor.
Lavaboda Bulaşık Kalmayacak, Eşya Duvara Değmeyecek
Emlak ilan sitelerinde boy gösteren bazı özel şartlar ise pes dedirtecek cinsten. Maddi kriterlerin ötesine geçen mülk sahipleri, kiracıların evdeki yaşam biçimine dahi müdahale etmeye başladı. Son dönemde dikkat çeken bazı absürt talepler şunlar:
- 50 Gün Kuralı: Evin düzenli olarak her 50 günde bir mülk sahibi tarafından denetlenmesi şartı.
- Absürt Ev Kuralları: Duvarların yıpranmaması için ev eşyalarının duvara değmesinin yasaklanması ve lavaboda bulaşık bırakılmaması gibi akıl dışı beyanlar.
- Dışlanan Kesimler: İstanbul’daki ilanların çok büyük bir kısmı öğrencilere, bekarlara, emeklilere ve evcil hayvan sahiplerine tamamen kapalı.
Piyasayı domine eden “Yalnızca kurumsal şirket çalışanı veya devlet memuru” kriteri, özel sektörde güvencesiz ya da görece düşük maaşla çalışan yüz binlerce vatandaşı barınma kriziyle baş başa bırakıyor. İstanbul’da kiralık ev arayışı, artık sadece bir bütçe meselesi değil, aynı zamanda sert bir sosyal elenme sürecine dönüşmüş durumda.
